Iran-Israel War : બિનજરૂરી મુસાફરી ઓછી કરો, ફક્ત આવશ્યક કામ માટે જ બહાર જાઓ, અને શક્ય હોય તો ઘરેથી કામ કરો… આ જ રીતે કોવિડના લોકડાઉન પહેલા લોકોને સમજ આપવામાં આવી હતી. આ વખતે પણ આપણે તે સ્થિતી તરફ જઇ રહ્યા હોવાની આગાહી કરવામાં આવી છે, તે સમયે, કારણ રોગચાળો હતો, પરંતુ હવે તે વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ (Iran-Israel War) અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં (Strait Of Hormuz) અવરોધ કાચા તેલના પુરવઠાને અસર કરી રહ્યો છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થઈ રહ્યો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી (International Energy Agency) એ ઉર્જા સંકટને (Energy Crisis) પહોંચી વળવા માટે 10-મુદ્દાની યોજના બહાર પાડી છે. તેમાં ઓછી મુસાફરી કરવી, ઘરેથી કામ કરવું અને વાહનનો ઉપયોગ મર્યાદિત કરવો જેવા સૂચનો શામેલ છે. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે, જ્યારે આ પગલાં “ઊર્જા સુરક્ષા” ના (Energy Security) નામે લેવામાં આવી શકે છે, ત્યારે તેમની અસર કોવિડ લોકડાઉન જેવી જ હોઈ શકે છે.
Iran-Israel War, યોજના ઘણા દેશોમાં લાગુ થઇ શકે છે
IEA કહે છે કે, જે ઉપાયો કોવિડ દરમિયાન ઉપયોગી હતા, તે હવે ઉર્જા સંકટમાં ઉપયોગી થશે. IEA ની યોજના ઘણા દેશોમાં લાગુ થવાની શક્યતાઓ હાલ તબક્કે પ્રવર્તી રહી છે. જે લાંબા સમય સુધી વ્યવસ્થા કાર્યરત થઇ શકે છે.
જો પરિસ્થિતિ આવી જ રહેશે, તો એવું કહેવું ખોટું નહીં હોય કે, કોવિડ પછી બીજો મોટો લોકડાઉન નજીકમાં જ છે. યુદ્ધમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શિપિંગ પસાર થવું મુશ્કેલ કરી દેવામાં આવ્યું છે, જે માર્ગમાં થઇને વિશ્વનું મોટાભાગનું ઓઇલ પસાર થાય છે. અવરોધને કારણે, તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 112 અમેરિકન ડોલર સુધી પહોંચી ગયું છે. દરમિયાન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ગેસનો ભાવ પ્રતિ ગેલન 5 ડોલર સુધી ઘટી ગયો છે. તેલના ઊંચા ભાવને કારણે, પરિવહન ખર્ચમાં વધારો થયો છે, જેના કારણે વસ્તુઓ વધુ મોંઘી થઈ રહી છે.
સ્ટોરમાં બધું મોંઘું થઈ રહ્યું છે. ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ પણ ફુગાવાનો સામનો કરી રહ્યા છે. આનું કારણ એ છે કે, યુદ્ધની પરિસ્થિતીથી ખાદ્ય સુરક્ષા જોખમમાં છે. ખાદ્ય ઉત્પાદન માટે જરૂરી ખાતર પણ હોર્મુઝ થઇને આવે છે. જો ખેડૂતો વધુ પૈસા ચૂકવશે, તો અંતમાં ખોરાક પણ વધુ મોંઘો થઇ જશે.