આરાધના મિશ્રા મોનાને UP કોંગ્રેસની કમાન, બ્રાહ્મણ ચહેરા સાથે કોંગ્રેસે બનાવ્યું નવું સામાજિક સમીકરણ?

આરાધના મિશ્રા મોનાને UP કોંગ્રેસની કમાન, બ્રાહ્મણ ચહેરા સાથે કોંગ્રેસે બનાવ્યું નવું સામાજિક સમીકરણ?

લખનઉ: ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને કોંગ્રેસે પોતાના સંગઠનમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. પાર્ટીએ રામપુર ખાસ વિધાનસભા બેઠકના ધારાસભ્ય **આરાધના મિશ્રા ‘મોના’**ને ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસની કમાન સોંપી છે. તેઓ અજય રાયનું સ્થાન લેશે. આરાધના મિશ્રાને પ્રદેશ અધ્યક્ષ બનાવાયા બાદ કોંગ્રેસની નવી સંગઠનાત્મક ટીમ અને તેના સામાજિક સમીકરણ અંગે રાજકીય ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે.

આરાધના મિશ્રા કોંગ્રેસ માટે નવો ચહેરો નથી. તેઓ વરિષ્ઠ કોંગ્રેસ નેતા અને રાજ્યસભા સાંસદ પ્રમોદ તિવારીની પુત્રી છે. આરાધના મિશ્રા ઉત્તર પ્રદેશમાં કોંગ્રેસના બે ધારાસભ્યોમાંના એક છે અને રામપુર ખાસ બેઠક પરથી ત્રણ વખત ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાઈ ચૂક્યા છે.

ત્રણ વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યાં છે આરાધના મિશ્રા

આરાધના મિશ્રાએ 2014માં રામપુર ખાસ વિધાનસભા બેઠક પર યોજાયેલી પેટાચૂંટણીમાં પ્રથમ વખત જીત મેળવી હતી. ત્યારબાદ 2017 અને 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ તેમણે આ બેઠક પરથી જીત મેળવી હતી.

આ રીતે તેઓ ઉત્તર પ્રદેશના રાજકારણમાં લાંબા સમયથી સક્રિય છે. કોંગ્રેસે હવે તેમને પ્રદેશ અધ્યક્ષની જવાબદારી આપીને સંગઠનના નેતૃત્વમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા સોંપી છે.

આરાધના મિશ્રાને પ્રદેશ અધ્યક્ષ બનાવવામાં ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસના પ્રભારી રાજેન્દ્ર ગૌતમની ભૂમિકા હોવાની પણ રાજકીય ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે આ અંગેના દાવાઓને પક્ષ તરફથી કેવી રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે તે અલગ બાબત છે.

બ્રાહ્મણ-દલિત-મુસ્લિમ સમીકરણ પર ફોકસ?

ઉત્તર પ્રદેશમાં કોંગ્રેસ પોતાના સંગઠનને મજબૂત કરવાની દિશામાં ફેરફારો કરી રહી છે. સમાજવાદી પાર્ટી સાથે ઇન્ડિયા ગઠબંધનના સ્તરે આગામી ચૂંટણી માટે બેઠકોની વહેંચણી સહિતના મુદ્દાઓ મહત્વના બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કોંગ્રેસ પોતાના સંગઠન અને પરંપરાગત સામાજિક આધારને ફરી મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

કોંગ્રેસની નવી ટીમમાં અલગ-અલગ સામાજિક વર્ગોને પ્રતિનિધિત્વ આપવાનો પ્રયાસ જોવા મળે છે. આરાધના મિશ્રા બ્રાહ્મણ સમાજમાંથી આવે છે, જ્યારે રાજેન્દ્ર પાલ ગૌતમને ઉત્તર પ્રદેશના પ્રભારી અને ઇમરાન મસૂદને કાર્યકારી અધ્યક્ષની જવાબદારી આપવામાં આવી છે.

આ ગોઠવણીને કારણે બ્રાહ્મણ, દલિત અને મુસ્લિમ સમાજના પ્રતિનિધિત્વ સાથે જોડીને કોંગ્રેસની નવી સામાજિક વ્યૂહરચનાની ચર્ચા થઈ રહી છે.

કોંગ્રેસનો જૂનો DMB ફોર્મ્યુલા ફરી ચર્ચામાં

ઉત્તર પ્રદેશના રાજકારણમાં બ્રાહ્મણ, દલિત અને મુસ્લિમ મતદારોનું સામાજિક સમીકરણ લાંબા સમયથી મહત્વનું રહ્યું છે. કોંગ્રેસનો પણ એક સમય એવો હતો જ્યારે આ વિવિધ સામાજિક વર્ગોમાં તેનો નોંધપાત્ર આધાર હતો.

હવે આરાધના મિશ્રાને પ્રદેશ અધ્યક્ષ બનાવીને કોંગ્રેસે બ્રાહ્મણ ચહેરાને આગળ કર્યો છે. સાથે જ રાજેન્દ્ર પાલ ગૌતમ અને ઇમરાન મસૂદને મહત્વની જવાબદારી આપીને દલિત અને મુસ્લિમ સમાજનું પ્રતિનિધિત્વ પણ સંગઠનાત્મક સ્તરે રાખ્યું છે.

આ ગોઠવણીથી આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ પોતાના સામાજિક આધારને કેવી રીતે વિસ્તારે છે તેના પર રાજકીય વિશ્લેષકોની નજર રહેશે.

અપર કાસ્ટ મતદારો પર પણ કોંગ્રેસની નજર

ઉત્તર પ્રદેશમાં અપર કાસ્ટ મતદારોનું રાજકીય મહત્વ પણ મોટું છે. CSDS-લોકનીતિના 2024 લોકસભા ચૂંટણીના પોસ્ટ-પોલ સર્વે મુજબ ઉત્તર પ્રદેશમાં 79 ટકા અપર કાસ્ટ મતદારોએ NDAને મત આપ્યો હતો, જ્યારે 16 ટકા મત INDIA ગઠબંધનને મળ્યા હતા. આ સર્વેમાં બ્રાહ્મણ, રાજપૂત અને વૈશ્ય જેવા અપર કાસ્ટ સમુદાયોને એક જ શ્રેણીમાં ગણવામાં આવ્યા હતા.

આ આંકડા દર્શાવે છે કે ઉત્તર પ્રદેશમાં અપર કાસ્ટ મતદારોનો મોટો હિસ્સો NDA તરફ રહ્યો હતો. કોંગ્રેસ અને તેના સાથી પક્ષો માટે આ સામાજિક વર્ગમાં પોતાનો આધાર વધારવાનો મુદ્દો મહત્વનો બની શકે છે.

બ્રાહ્મણ મતદારોને સાધવાનો પ્રયાસ?

ઉત્તર પ્રદેશમાં બ્રાહ્મણ સમાજની વસ્તી અંગે અલગ-અલગ અંદાજ જોવા મળે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે તેને રાજ્યની રાજનીતિમાં પ્રભાવશાળી સામાજિક વર્ગ તરીકે જોવામાં આવે છે.

આરાધના મિશ્રાને પ્રદેશ અધ્યક્ષ બનાવવાથી કોંગ્રેસ પાસે હવે એક અગ્રણી બ્રાહ્મણ ચહેરો સંગઠનના નેતૃત્વમાં આવ્યો છે. બીજી તરફ ઇમરાન મસૂદ અને રાજેન્દ્ર પાલ ગૌતમને મહત્વની જવાબદારીઓ આપીને કોંગ્રેસે મુસ્લિમ અને દલિત પ્રતિનિધિત્વને પણ સ્થાન આપ્યું છે.

આ નવી ટીમ દ્વારા કોંગ્રેસ ઉત્તર પ્રદેશમાં પોતાના સંગઠનને કેટલું મજબૂત કરી શકે છે અને વિવિધ સામાજિક વર્ગોમાં પોતાનો રાજકીય આધાર કેટલો વિસ્તારી શકે છે, તે આગામી સમયમાં સ્પષ્ટ થશે.

કોણ છે આરાધના મિશ્રા મોના?

રામપુર ખાસ વિધાનસભા બેઠકના ધારાસભ્ય
કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા પ્રમોદ તિવારીની પુત્રી
2014ની પેટાચૂંટણીમાં પ્રથમ વખત ધારાસભ્ય બન્યા
2017 અને 2022માં પણ રામપુર ખાસ બેઠક પરથી જીત મેળવી
ત્રણ વખતના ધારાસભ્ય
હવે ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે જવાબદારી સંભાળી છે

આરાધના મિશ્રાની નિમણૂક સાથે ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસે પોતાના સંગઠનમાં નવી પેઢીના નેતૃત્વને આગળ લાવવાનો સંકેત આપ્યો છે. હવે તેમની સામે સૌથી મોટો પડકાર સંગઠનને ચૂંટણી માટે સક્રિય કરવાનો અને કોંગ્રેસના પરંપરાગત તથા નવા મતદારો સુધી પક્ષની પહોંચ વધારવાનો રહેશે.