ચેન્નાઈ: દુલીપ ટ્રોફી 2026-27ની ફાઇનલ મેચનો અંત ડ્રો સાથે થયો, પરંતુ મેચનું પરિણામ સાંભળીને કદાચ તમને પણ આશ્ચર્ય થયું હશે કે જો ફાઇનલ ડ્રો રહી તો પછી ચેમ્પિયન કોણ બન્યું? અને સૌથી મોટો સવાલ એ કે પૂર્વ ઝોનની ટીમે આખરે ટ્રોફી કેવી રીતે જીતી?
6 સપ્ટેમ્બરથી 10 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ચેન્નાઈમાં રમાયેલી દુલીપ ટ્રોફીની ફાઇનલમાં પૂર્વ ઝોન અને દક્ષિણ ઝોન વચ્ચે રોમાંચક મુકાબલો જોવા મળ્યો. મેચમાં બંને ટીમોએ પોતાની ક્ષમતા પ્રમાણે શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું, પરંતુ અંતે મેચ ડ્રોમાં સમાપ્ત થઈ. તેમ છતાં ટ્રોફી પૂર્વ ઝોનના નામે ગઈ.
આ પાછળનું કારણ હતું પ્રથમ ઇનિંગની લીડ. ભારતીય ડોમેસ્ટિક ફર્સ્ટ-ક્લાસ ક્રિકેટની નોકઆઉટ મેચોમાં જ્યારે ફાઇનલ ડ્રોમાં સમાપ્ત થાય છે, ત્યારે કેટલીક પરિસ્થિતિમાં પ્રથમ ઇનિંગમાં લીડ મેળવનારી ટીમને વિજેતા જાહેર કરવામાં આવે છે. આ જ નિયમ પૂર્વ ઝોન માટે ટાઇટલ જીતવાનું કારણ બન્યો.
ફાઇનલમાં ટોસ પૂર્વ ઝોને જીત્યો હતો અને ટીમે પ્રથમ બેટિંગ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ નિર્ણયને ટીમના બેટ્સમેનોએ સંપૂર્ણપણે યોગ્ય સાબિત કર્યો.
પૂર્વ ઝોને પ્રથમ ઇનિંગમાં જ 708 રનનો વિશાળ સ્કોર ખડકી દીધો. શરૂઆતથી જ બેટ્સમેનોએ દક્ષિણ ઝોનના બોલરો પર દબાણ બનાવી રાખ્યું અને લાંબી ઇનિંગ્સ રમવામાં સફળ રહ્યા.
708 રનનો સ્કોર માત્ર મોટો જ નહોતો, પરંતુ ફાઇનલમાં મેચની દિશા નક્કી કરનાર સાબિત થયો. હવે દક્ષિણ ઝોન સામે સૌથી મોટો પડકાર હતો કે તે આ સ્કોરનો જવાબ કેવી રીતે આપે.
પૂર્વ ઝોનના 708 રનના જવાબમાં દક્ષિણ ઝોનની ટીમ મેદાનમાં ઉતરી. દક્ષિણ ઝોનના બેટ્સમેનોએ શરૂઆતમાં સંઘર્ષ કર્યો અને પૂર્વ ઝોનના બોલરો સામે લાંબી ભાગીદારી બનાવવામાં મુશ્કેલી પડી.
દક્ષિણ ઝોનની સમગ્ર ટીમ પોતાની પ્રથમ ઇનિંગમાં 336 રનમાં ઓલઆઉટ થઈ ગઈ.
આ સાથે જ મેચમાં સૌથી મોટો તફાવત ઉભો થયો. પૂર્વ ઝોને 708 રન બનાવ્યા હતા, જ્યારે દક્ષિણ ઝોન માત્ર 336 રન સુધી પહોંચી શક્યું હતું.
એટલે પૂર્વ ઝોનને પ્રથમ ઇનિંગમાં 372 રનની વિશાળ લીડ મળી.
અને આ જ લીડ આગળ જઈને ફાઇનલના પરિણામ માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બની.
દક્ષિણ ઝોન તરફથી કેપ્ટન તિલક વર્માએ શાનદાર બેટિંગ કરી અને 99 રન બનાવ્યા. તેઓ સદીથી માત્ર એક રન દૂર રહી ગયા.
તેમની સાથે દેવદત્ત પડિકલે 62 રનની અડધી સદી ફટકારી અને ટીમનો સ્કોર આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો. જોકે અન્ય બેટ્સમેનો તરફથી પૂરતો સહયોગ ન મળતાં દક્ષિણ ઝોનની પ્રથમ ઇનિંગ 336 રનમાં સમેટાઈ ગઈ.
પૂર્વ ઝોનના 708 રન સામે 336 રનનો સ્કોર દક્ષિણ ઝોનને ભારે પડ્યો.
પ્રથમ ઇનિંગમાં મોટી લીડ મેળવ્યા બાદ પૂર્વ ઝોનની ટીમે બીજી ઇનિંગમાં પણ બેટિંગમાં પોતાનું વર્ચસ્વ જાળવી રાખ્યું.
આ વખતે સાતમા નંબર પર બેટિંગ કરવા આવેલા કુનૈન કુરેશીએ અણનમ 116 રનની શાનદાર સદી ફટકારી. તેમની ઇનિંગે ટીમને વધુ મજબૂત સ્થિતિમાં પહોંચાડી.
કેપ્ટન ઇશાન કિશને 80 રન બનાવ્યા. આ ઉપરાંત અનુકુલ રોયે 64 રન અને શિખર મોહને 52 રનની અડધી સદી ફટકારી.
આ બેટિંગના કારણે પૂર્વ ઝોને બીજી ઇનિંગમાં 388/7નો સ્કોર બનાવીને દાવ જાહેર કર્યો.
અહીંથી ફાઇનલની આખી સસ્પેન્સ સ્ટોરી શરૂ થાય છે.
પૂર્વ ઝોને પોતાની બીજી ઇનિંગ 388/7 પર જાહેર કર્યા બાદ દક્ષિણ ઝોનને બીજી ઇનિંગમાં બેટિંગ કરવાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ હતી. પરંતુ મેચના બાકી રહેલા સમયમાં દક્ષિણ ઝોનને બીજી ઇનિંગ રમવાની તક જ મળી નહીં.
આખરે નિર્ધારિત સમય પૂરો થયો અને ફાઇનલ ડ્રો જાહેર થઈ.
સામાન્ય રીતે ક્રિકેટમાં ડ્રો એટલે કોઈ ટીમ વિજેતા નહીં. પરંતુ ફર્સ્ટ-ક્લાસ ક્રિકેટની નોકઆઉટ પરિસ્થિતિમાં પ્રથમ ઇનિંગની લીડનો નિયમ મહત્વનો બની જાય છે.
હવે સૌથી મહત્વના સવાલનો જવાબ.
પૂર્વ ઝોને પ્રથમ ઇનિંગમાં 708 રન બનાવ્યા હતા, જ્યારે દક્ષિણ ઝોન માત્ર 336 રન બનાવી શક્યું હતું. એટલે પૂર્વ ઝોન પાસે પ્રથમ ઇનિંગમાં 372 રનની લીડ હતી.
ફાઇનલ મેચ ડ્રોમાં સમાપ્ત થઈ હોવાથી અને દક્ષિણ ઝોન પ્રથમ ઇનિંગમાં પૂર્વ ઝોનના સ્કોરને પાર કરી શક્યું ન હોવાથી, પ્રથમ ઇનિંગની લીડના આધારે પૂર્વ ઝોનને ચેમ્પિયન જાહેર કરવામાં આવ્યું.
અર્થાત્, મેચના અંતે કોઈ ટીમને સીધી જીત મળી નહોતી, પરંતુ પ્રથમ ઇનિંગમાં મેળવેલી લીડ પૂર્વ ઝોન માટે ટાઇટલ જીતવાનું કારણ બની.
ફર્સ્ટ-ક્લાસ ક્રિકેટમાં નોકઆઉટ મેચોમાં સમય મર્યાદા અને મેચ ડ્રો થવાની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રથમ ઇનિંગની લીડને મહત્વ આપવામાં આવે છે.
આ નિયમનો હેતુ એ છે કે પાંચ દિવસની મેચ દરમિયાન જો કોઈ ટીમ પ્રથમ ઇનિંગમાં સ્પષ્ટ રીતે આગળ હોય અને બીજી ટીમ તેને પછાડી ન શકે, તો માત્ર સમય પૂરો થવાને કારણે મેચ સંપૂર્ણપણે અનિર્ણિત ન રહે.
આ ફાઇનલમાં પણ એવું જ થયું.
પૂર્વ ઝોને પ્રથમ ઇનિંગમાં 708 રનનો વિશાળ સ્કોર કર્યો. દક્ષિણ ઝોન 336 રનમાં સમેટાઈ ગયું. એટલે પૂર્વ ઝોન પહેલેથી જ મેચમાં મોટી લીડ સાથે આગળ હતું.
બીજી ઇનિંગમાં પણ પૂર્વ ઝોને મજબૂત બેટિંગ કરી. પરંતુ દક્ષિણ ઝોનને બીજી ઇનિંગમાં બેટિંગ કરવાની તક મળે તે પહેલાં જ મેચનો સમય પૂરો થઈ ગયો.
પૂર્વ ઝોન પ્રથમ ઇનિંગ: 708 રન
દક્ષિણ ઝોન પ્રથમ ઇનિંગ: 336 રન
પૂર્વ ઝોનની પ્રથમ ઇનિંગ લીડ: 372 રન
પૂર્વ ઝોન બીજી ઇનિંગ: 388/7 ડિક્લેર
દક્ષિણ ઝોન બીજી ઇનિંગ: બેટિંગ કરવાની તક મળી નહીં
મેચનું પરિણામ: ડ્રો
ચેમ્પિયન: પૂર્વ ઝોન
જો એક જ વાક્યમાં આખી મેચ સમજવી હોય તો કહી શકાય કે પૂર્વ ઝોનની પ્રથમ ઇનિંગની 372 રનની લીડે ટાઇટલ જીતવામાં સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવી.
ફાઇનલ ડ્રો રહી, પરંતુ પ્રથમ ઇનિંગમાં મળેલી મોટી લીડને કારણે પૂર્વ ઝોનની ટીમ ચેમ્પિયન બની અને ટ્રોફી પોતાના નામે કરી.
આથી જ દુલીપ ટ્રોફી 2026-27ની ફાઇનલનું પરિણામ ક્રિકેટ ચાહકો માટે ખાસ ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે—મેચ ડ્રો, પરંતુ ટ્રોફી પૂર્વ ઝોનની!