તમાકુ જેટલા જ ખતરનાક છે સમોસા, જલેબી અને લાડુ! ખાતા પહેલા સરકાર ચેતવણી આપશે, આરોગ્ય મંત્રાલયની સલાહ શું કહે છે

તમાકુ જેટલા જ ખતરનાક છે સમોસા, જલેબી અને લાડુ! ખાતા પહેલા સરકાર ચેતવણી આપશે, આરોગ્ય મંત્રાલયની સલાહ શું કહે છે

એ દિવસ દૂર નથી જ્યારે સરકાર તમને ચા સાથે બિસ્કિટ, સમોસા કે જલેબી ખાશો તો ચેતવણી આપશે અને આ બધા પાછળ એક ચેતવણી બોર્ડ હશે. આરોગ્ય મંત્રાલયે AIIMS નાગપુર સહિત દેશભરની તમામ કેન્દ્રીય સંસ્થાઓને ‘તેલ અને ખાંડ બોર્ડ’ લગાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે જેના પર તમારા નાસ્તામાં છુપાયેલી ચરબી અને ખાંડનું પ્રમાણ સ્પષ્ટ રીતે લખેલું હોય.

આને જંક ફૂડને તમાકુ જેવા ગંભીર જોખમો તરીકે જોવાની દિશામાં પ્રથમ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ બોર્ડ સરકારી સંસ્થાઓમાં શાંત પરંતુ સચોટ ચેતવણી તરીકે કામ કરશે, જે લોકોને જણાવવા માટે સ્થાપિત કરવામાં આવશે કે તેઓ જે વાનગીઓને તેમની સંસ્કૃતિનો ભાગ માને છે તેમાં કેટલી ચરબી અને ખાંડ છે.

AIIMS નાગપુરના અધિકારીઓએ આ સૂચનાની પુષ્ટિ કરી છે. હવે આવા ચેતવણી બોર્ડ કાફેટેરિયા અને જાહેર સ્થળોએ લગાવવામાં આવશે. હવે લાડુ, વડાપાંવ અને પકોડા પણ તપાસના દાયરામાં આવશે. કાર્ડિયોલોજિકલ સોસાયટી ઓફ ઈન્ડિયાના નાગપુર ચેપ્ટરના પ્રમુખ ડૉ. અમર આમલેએ જણાવ્યું હતું કે, “આ એવા યુગની શરૂઆત છે જ્યારે ફૂડ લેબલિંગ સિગારેટ ચેતવણીઓ જેટલું જ ગંભીર હશે. ખાંડ અને ટ્રાન્સ ફેટ હવે નવું તમાકુ છે. લોકોને જાણવાનો અધિકાર છે કે તેઓ શું ખાઈ રહ્યા છે.”

આરોગ્ય મંત્રાલયના એક આંતરિક દસ્તાવેજમાં દેશમાં વધતા સ્થૂળતા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. એવો અંદાજ છે કે 2050 સુધીમાં, ભારતમાં 449 મિલિયન લોકો સ્થૂળ અથવા વધુ વજનવાળા હશે – જે તેને અમેરિકા પછી બીજા ક્રમનો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત દેશ બનાવશે. હાલમાં, પાંચમાંથી એક શહેરી પુખ્ત વયનું વજન વધારે છે. બાળકોમાં વધતી સ્થૂળતા, બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાવાની આદતો અને ઘટતી શારીરિક પ્રવૃત્તિ ચિંતામાં વધારો કરી રહી છે.

સિનિયર ડાયાબિટીસ નિષ્ણાત ડૉ. સુનિલ ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે, “આ ખોરાક પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો મામલો નથી. પરંતુ જો લોકોને ખબર પડે કે એક ગુલાબ જામુનમાં પાંચ ચમચી ખાંડ હોય છે, તો તેઓ કદાચ બે વાર વિચારશે.” ડોકટરો અને આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, આ પગલું ડાયાબિટીસ, હૃદય રોગ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર જેવા બિન-ચેપી રોગો સામેના મોટા અભિયાનનો એક ભાગ છે, જે ખાવાની આદતો સાથે સીધા જોડાયેલા છે.

નાગપુર આ પહેલ અપનાવનારા પહેલા શહેરોમાંનું એક હશે. અહીં કોઈ ખોરાક પર પ્રતિબંધ રહેશે નહીં, પરંતુ દરેક આકર્ષક નાસ્તા પર એક રંગીન સાઇનબોર્ડ હશે જેના પર લખેલું હશે: ‘સમજદારીપૂર્વક ખાઓ, તમારું ભવિષ્યનું શરીર તમારો આભાર માનશે.’