છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં હાર્ટ એટેકના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. જો હાર્ટ એટેક આવે ત્યારે દર્દીને સમયસર સારવાર મળે તો તેનો જીવ બચાવી શકાય છે. હાર્ટ એટેકમાં સીપીઆર ખૂબ જ અસરકારક ટેકનિક માનવામાં આવે છે. ભારતમાં બહુ ઓછા લોકો સીપીઆર કેવી રીતે આપવું તે જાણે છે, પરંતુ વિદેશમાં શાળાઓમાં સીપીઆર આપવાની તાલીમ આપવામાં આવે છે. સીપીઆર આપીને, હાર્ટ એટેક આવે ત્યારે દર્દી થોડા સમય માટે શ્વાસ લઈ શકે છે. આ પછી, દર્દીને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં લઈ જવો પડે છે. જ્યાં યોગ્ય તબીબી સારવારથી જીવ બચાવી શકાય છે. સીપીઆર બે રીતે આપવામાં આવે છે, એક હાથથી અને બીજી મોંથી. ચાલો જાણીએ કે સીપીઆર આપવાની સાચી રીત શું છે. હાર્ટ એટેકના કિસ્સામાં સીપીઆરથી દર્દીનો જીવ કેવી રીતે બચાવી શકાય છે.
સીપીઆર શું છે?
બ્રિટિશ હાર્ટ ફાઉન્ડેશન અનુસાર, સીપીઆર એટલે કે કાર્ડિયોપલ્મોનરી રિસુસિટેશન એ કાર્ડિયાક અરેસ્ટ અને હાર્ટ એટેકના કિસ્સામાં દર્દીનો જીવ બચાવવા માટે વપરાતી ટેકનિક છે. જ્યારે હૃદય અચાનક લોહી પંપ કરવાનું બંધ કરી દે છે, ત્યારે સીપીઆરથી હૃદયને ફરીથી શરૂ કરી શકાય છે. CPR એ એક એવી ટેકનિક છે જે કોઈપણ શીખી શકે છે. CPR માં છાતીનું સંકોચન સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. હૃદય સામાન્ય ન થાય ત્યાં સુધી તે શરીરના અન્ય ભાગોમાં લોહીનું પરિભ્રમણ ચાલુ રાખે છે. શ્વાસ લેવામાં CPR માં, તમે કાર્ડિયાક અરેસ્ટમાં હોય તેવા દર્દીને ઓક્સિજન આપો છો.
CPR ક્યારે જરૂરી છે?
જો કોઈ વ્યક્તિ અચાનક નીચે પડી જાય
જો પીડિત પ્રતિક્રિયા આપી શકતો નથી
જો પીડિત શ્વાસ લઈ શકતો નથી
જો તેની નાડી ધબકતી નથી
જો હૃદયરોગનો હુમલો આવે છે
જો કાર્ડિયાક અરેસ્ટ થાય છે
CPR ના કેટલા પ્રકાર છે?
CPR બે રીતે આપી શકાય છે. હાથથી CPR અને મોંથી CPR. હાથથી CPR માં, દર્દીની છાતી તમારા હાથની હથેળીઓથી દબાવવામાં આવે છે. મોંથી CPR માં, દર્દીને મોંથી મોં દ્વારા ઓક્સિજન આપવામાં આવે છે.
CPR કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
હાથથી CPR આપવા માટે, પહેલા તમારા ડાબા હાથને આગળ સીધો કરો. હવે તમારા જમણા હાથને તેના પર રાખો અને જમણા હાથની આંગળીઓને અંદરની તરફ ફેરવીને બંધ કરો. હવે દર્દીની છાતીની વચ્ચે હથેળીઓ દબાવીને ઝડપી અને ધીમા દબાણ કરો. તમારે આ 100 થી 120 વખત કરવું પડશે. તમારે આ સતત લય સાથે કરવું પડશે.
છાતીના દબાણ પછી બંધ કરો અને દર્દીને મોં દ્વારા CPR આપવાનો પ્રયાસ કરો. તમારે દર્દીને 30 સેકન્ડ સુધી અટક્યા વિના શ્વાસ આપવો પડશે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે જો દર્દીને યોગ્ય રીતે CPR આપવામાં આવે અને કાર્ડિયાક અરેસ્ટના 5 મિનિટની અંદર હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવે, તો જીવન બચાવી શકાય છે.
આ લેખમાં સૂચવેલ ટિપ્સ ફક્ત સામાન્ય માહિતી માટે છે. વધારે જાણકારી માટે તમારા ડોકટર સાથે સંપર્ક કરવો