ગરિબોની કસ્તુરી ગણાતી ડુંગળી ફરી સામાન્ય નાગરિકોને રોવડાવશે, આસમાને પહોચ્યા છે ભાવ જાણો કેમ ભાવ વધ્યા

ગરિબોની કસ્તુરી ગણાતી ડુંગળી ફરી સામાન્ય નાગરિકોને રોવડાવશે, આસમાને પહોચ્યા છે ભાવ જાણો કેમ ભાવ વધ્યા

ડુંગળીના ભાવમાં ફરી એકવાર નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. દેશના અનેક શહેરોમાં છૂટક બજારમાં ડુંગળીના ભાવ ₹50થી ઉપર પહોંચી ગયા છે, જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં ગ્રાહકોને ₹60થી ₹70 પ્રતિ કિલો સુધી ભાવ ચૂકવવો પડી રહ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બફર સ્ટોકમાંથી ડુંગળીનું વેચાણ કરવામાં આવી રહ્યું હોવા છતાં બજારમાં ભાવ પર તાત્કાલિક અને સમાન અસર જોવા મળી રહી નથી. 18 સપ્ટેમ્બરના આંકડા પ્રમાણે દેશનો સરેરાશ છૂટક ભાવ ₹53.86 પ્રતિ કિલો હતો, જે એક વર્ષ અગાઉના ₹27.60ની સરખામણીએ લગભગ 95 ટકા વધારે છે. સરેરાશ જથ્થાબંધ ભાવ પણ ₹45.76 પ્રતિ કિલો હતો.

મહારાષ્ટ્રમાં ડુંગળીનો મજબૂત ભાવ

ડુંગળીના ઉત્પાદન માટે મહારાષ્ટ્ર દેશના સૌથી મહત્વપૂર્ણ રાજ્યોમાંનું એક છે અને અહીંના બજારના ભાવનો પ્રભાવ અન્ય રાજ્યો પર પણ પડે છે. 20 સપ્ટેમ્બર 2026ના ઉપલબ્ધ મંડી ડેટા પ્રમાણે મહારાષ્ટ્રની 69 મંડીઓમાં ડુંગળીનો સરેરાશ મોડલ ભાવ આશરે ₹3,879 પ્રતિ ક્વિન્ટલ, એટલે કે લગભગ ₹38.79 પ્રતિ કિલો હતો. કેટલાક બજારોમાં ભાવ ₹5,000થી ઉપર પણ નોંધાયો હતો. ભુસાવળ APMCમાં ₹4,500 અને પુણે-પિંપરીમાં ₹4,250 પ્રતિ ક્વિન્ટલનો મોડલ ભાવ નોંધાયો હતો.

મહારાષ્ટ્રના ભાવ મહત્વના એટલા માટે છે કે અહીંથી દેશના વિવિધ ભાગોમાં મોટા પ્રમાણમાં ડુંગળી પહોંચે છે. તેથી અહીં આવકમાં ઘટાડો, નવી આવકમાં વિલંબ અથવા સંગ્રહિત સ્ટોકમાં ઘટાડો થાય તો તેનો સીધો પડઘો અન્ય રાજ્યોના જથ્થાબંધ અને છૂટક બજારોમાં પડી શકે છે.

ગુજરાતમાં પણ અલગ-અલગ મંડીઓમાં મોટો તફાવત

ગુજરાતમાં ડુંગળીના ભાવ એકસરખા નથી. 19 સપ્ટેમ્બરના ઉપલબ્ધ મંડી આંકડા પ્રમાણે સુરત APMCમાં મોડલ ભાવ ₹3,850 પ્રતિ ક્વિન્ટલ, નવસારીમાં ₹4,400, અમદાવાદના ચિમનભાઈ પટેલ માર્કેટમાં ₹3,700, જામનગરમાં ₹3,150, મહેસાણામાં ₹4,000, બિલીમોરામાં ₹5,000 અને ખંભાતમાં ₹5,500 પ્રતિ ક્વિન્ટલ નોંધાયો હતો. એટલે કે ગુજરાતમાં જ મંડળી અને ગુણવત્તા પ્રમાણે ભાવમાં નોંધપાત્ર અંતર જોવા મળે છે.

રાજકોટ વેજિટેબલ સબ-યાર્ડમાં 18 સપ્ટેમ્બરે મોડલ ભાવ ₹3,025 પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતો, જ્યારે અગાઉના દિવસોમાં તે ₹3,275 સુધી પણ પહોંચ્યો હતો. આ દર્શાવે છે કે સ્થાનિક આવક અને માંગ પ્રમાણે રોજિંદા ભાવમાં પણ ફેરફાર થઈ રહ્યો છે.

રાજસ્થાનમાં પણ ભાવ ઊંચા

રાજસ્થાનની મંડીઓમાં પણ ડુંગળીના ભાવ મજબૂત રહ્યા છે. 20 સપ્ટેમ્બરના ઉપલબ્ધ આંકડા પ્રમાણે રાજ્યની 18 મંડીઓમાં સરેરાશ મોડલ ભાવ આશરે ₹3,517 પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતો. શ્રીગંગાનગરમાં 19 સપ્ટેમ્બરે મોડલ ભાવ ₹5,000 પ્રતિ ક્વિન્ટલ નોંધાયો હતો, જ્યારે બાસ્સી APMCમાં ₹4,800 અને કોટા વેજિટેબલ માર્કેટમાં ₹4,200 પ્રતિ ક્વિન્ટલનો ભાવ નોંધાયો હતો.

મધ્યપ્રદેશમાં પણ મિશ્ર સ્થિતિ

મધ્યપ્રદેશમાં ભાવમાં મંડીઓ પ્રમાણે મોટો તફાવત જોવા મળે છે. 20 સપ્ટેમ્બરના ડેટા પ્રમાણે રાજ્યની 49 મંડીઓમાં સરેરાશ મોડલ ભાવ લગભગ ₹2,958 પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતો. ગાડરવાડા APMCમાં ₹5,000, મનાવરમાં ₹3,444 અને બદનગરમાં ₹3,000નો ભાવ નોંધાયો હતો. બીજી તરફ કેટલીક મંડીઓમાં ₹1,000થી પણ ઓછા ભાવ જોવા મળ્યા હતા.

આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ‘ડુંગળીનો ભાવ’ સમગ્ર દેશમાં એકસરખો નથી. ગુણવત્તા, જાત, સ્થાનિક આવક, માંગ અને પરિવહન ખર્ચના કારણે એક જ રાજ્યમાં પણ અલગ-અલગ મંડીઓમાં ભાવમાં મોટો તફાવત હોઈ શકે છે.

કર્ણાટકમાં શું સ્થિતિ?

કર્ણાટકમાં પણ કેટલીક મુખ્ય મંડીઓમાં ડુંગળીના ભાવ ઊંચા રહ્યા છે. બેંગલુરુ APMCના 15 સપ્ટેમ્બરના ઉપલબ્ધ આંકડા પ્રમાણે અલગ-અલગ જાતમાં મોડલ ભાવ ₹2,500થી લઈને ₹5,000 પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી નોંધાયા હતા. શિમોગામાં ₹5,200, દાવણગેરેમાં ₹4,600, બેલગામમાં ₹4,500 અને દોડબલ્લાપુરમાં ₹4,500 પ્રતિ ક્વિન્ટલનો ભાવ નોંધાયો હતો.

આખરે ડુંગળી મોંઘી કેમ થઈ?

ડુંગળીના ભાવમાં હાલના વધારા પાછળ સૌથી મોટું કારણ પુરવઠા અને નવી આવક વચ્ચેનું અંતર હોવાનું અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે. રવી પાકનો સ્ટોક અપેક્ષા કરતાં ઓછો રહ્યો અને નવી ખરીફ ડુંગળીની આવકમાં વિલંબ થયો છે. મોડા ચોમાસાને કારણે નવી ખરીફ ડુંગળી બજારમાં પૂરતી માત્રામાં આવવામાં સમય લાગી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે નવી ખરીફ આવકમાં વધારો નવેમ્બર આસપાસ થાય ત્યારે પુરવઠાની સ્થિતિમાં રાહત મળી શકે છે.

આંધ્રપ્રદેશમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર જોવા મળી છે. કુરનૂલ માર્કેટ યાર્ડમાં 18 સપ્ટેમ્બરના અહેવાલ પ્રમાણે એક દિવસમાં આવક માત્ર 597 ક્વિન્ટલ રહી હતી, જ્યારે 2025ના સમાન સમયગાળામાં સપ્ટેમ્બર 1થી 17 દરમિયાન કુલ આવક 1,47,738 ક્વિન્ટલ હતી. અહેવાલ મુજબ આ વર્ષે કુરનૂલ જિલ્લામાં ડુંગળીનું વાવેતર આશરે 24,000 હેક્ટરથી ઘટીને 11,000 હેક્ટર થયું છે. આ ઘટાડાને હવામાન અને ઓછા વરસાદ સાથે જોડવામાં આવ્યો છે.

સરકારની બફર સ્ટોકથી રાહત આપવાની કોશિશ

ભાવને કાબૂમાં રાખવા માટે કેન્દ્ર સરકાર બફર સ્ટોકમાંથી ડુંગળીનું વેચાણ ₹35 પ્રતિ કિલોના ભાવે કરી રહી છે. પરંતુ સરકારના વેચાણ છતાં અનેક શહેરોમાં ગ્રાહકો ₹60થી ₹70 પ્રતિ કિલો સુધી ચૂકવી રહ્યા છે. તેનું એક કારણ એ છે કે બફર સ્ટોકનું વેચાણ તમામ બજારો અને વિસ્તારોમાં એકસમાન રીતે પહોંચતું નથી અને સ્થાનિક પુરવઠા-પરિવહન ખર્ચ પણ છૂટક ભાવને અસર કરે છે.

આગામી દિવસોમાં શું થશે?

હાલના સંકેતો પ્રમાણે સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબરમાં ડુંગળીના ભાવ પર પુરવઠાનું દબાણ રહેવાની શક્યતા છે. નવી ખરીફ ડુંગળીની આવક વધશે ત્યારે બજારમાં રાહત મળવાની શક્યતા છે. જોકે વરસાદ, પાકની ગુણવત્તા, મંડીઓમાં આવક, સંગ્રહિત જથ્થો અને પરિવહન જેવા પરિબળો ભાવની દિશા નક્કી કરશે.

આમ, ડુંગળીના ભાવમાં વર્તમાન ઉછાળો માત્ર એક રાજ્ય સુધી મર્યાદિત નથી. મહારાષ્ટ્ર જેવા મુખ્ય ઉત્પાદન રાજ્યથી લઈને ગુજરાત, રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, કર્ણાટક અને આંધ્રપ્રદેશ સુધી બજારોમાં અલગ-અલગ સ્તરે ભાવ મજબૂત જોવા મળી રહ્યા છે. ઓછો ઉપલબ્ધ પુરવઠો, નવી આવકમાં વિલંબ અને કેટલીક જગ્યાએ ઉત્પાદન વિસ્તારમાં ઘટાડો હાલના ભાવવધારાના મુખ્ય કારણો તરીકે સામે આવી રહ્યા છે. બીજી તરફ સરકારના બફર સ્ટોક વેચાણથી ભાવને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ ચાલુ છે. હવે આગામી અઠવાડિયામાં નવી આવક કેટલી