RBI MPC બેઠક: રેપો રેટ વધશે કે યથાવત રહેશે? આ તારીખે મળશે જવાબ, બજારની નજર RBIના નિર્ણય પર

RBI MPC બેઠક: રેપો રેટ વધશે કે યથાવત રહેશે? આ તારીખે મળશે જવાબ, બજારની નજર RBIના નિર્ણય પર

નવી દિલ્હી: ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની ઓક્ટોબર બેઠક પર દેશના નાણાકીય બજારોની નજર ટકેલી છે. છ સભ્યોની MPCની બેઠક 5થી 7 ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન યોજાશે. આ બેઠકમાં મોંઘવારી, આર્થિક વૃદ્ધિ, વૈશ્વિક વ્યાજદર અને નાણાકીય સ્થિતિ સહિતના મુદ્દાઓની સમીક્ષા કરવામાં આવશે. RBI 7 ઓક્ટોબરે સવારે 10 વાગ્યે મોનેટરી પોલિસી અંગેનો નિર્ણય જાહેર કરશે.

હાલમાં 5.25% છે રેપો રેટ

RBIએ ઓગસ્ટ 2026ની MPC બેઠકમાં રેપો રેટ 5.25% પર યથાવત રાખ્યો હતો. 2025 દરમિયાન RBIએ કુલ 125 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો કર્યો હતો અને ત્યાર બાદ રેપો રેટ 5.25% પર જાળવી રાખવામાં આવ્યો છે. ફેબ્રુઆરી 2023 બાદ અત્યાર સુધી રેપો રેટમાં વધારો થયો નથી.

હવે વધતી મોંઘવારી, ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ, રૂપિયાની નબળાઈ અને વૈશ્વિક સ્તરે વ્યાજદરમાં થઈ રહેલા ફેરફારો વચ્ચે RBIની આગામી નીતિ અંગે બજારમાં ચર્ચા તેજ બની છે.

25 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાની ચર્ચા

18થી 28 સપ્ટેમ્બર વચ્ચે Reuters દ્વારા કરવામાં આવેલા અર્થશાસ્ત્રીઓના સર્વેમાં 61માંથી 35 અર્થશાસ્ત્રીઓએ ઓક્ટોબરની બેઠકમાં રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો થવાની ધારણા વ્યક્ત કરી હતી. આ સ્થિતિમાં રેપો રેટ 5.25%થી વધીને 5.50% થઈ શકે છે. જો આવું થાય તો ફેબ્રુઆરી 2023 બાદ RBIનો આ પ્રથમ રેપો રેટ વધારો હશે.

જોકે, આ માત્ર અર્થશાસ્ત્રીઓના અનુમાન છે. RBIની MPC જ અંતિમ નિર્ણય લેશે.

મોંઘવારી RBI માટે મોટો પડકાર

ઓગસ્ટ 2026માં ભારતની રિટેલ મોંઘવારી વધીને 4.82% થઈ હતી, જે RBIના 4%ના મધ્યમ ગાળાના લક્ષ્યાંકથી ઉપર છે. મોંઘવારીમાં સતત વધારો થવાથી વ્યાજદર અંગે RBI સામે પડકાર વધ્યો છે. ખાદ્ય અને ઊર્જાના ભાવમાં વધારો પણ મોંઘવારીના દબાણનું એક કારણ રહ્યો છે.

Reutersના અહેવાલ મુજબ, ભારતના મોંઘવારી બાસ્કેટમાં 4% કે તેથી વધુ દરે ભાવ વધતા ઘટકોનો હિસ્સો પણ વધ્યો છે. આથી મોંઘવારીનું દબાણ માત્ર થોડા ખાદ્ય પદાર્થો સુધી મર્યાદિત રહેતું નથી તેવી ચર્ચા થઈ રહી છે.

વૈશ્વિક વ્યાજદર, ક્રૂડ અને રૂપિયા પર પણ નજર

RBIના નિર્ણયમાં વૈશ્વિક નાણાકીય સ્થિતિ પણ મહત્વની રહેશે. ખાસ કરીને અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વ સહિતની મોટી કેન્દ્રીય બેન્કોની નીતિ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને ભારતીય રૂપિયાની સ્થિતિ પર બજારની નજર રહેશે.

Reutersના અહેવાલ મુજબ, 2026 દરમિયાન રૂપિયા પર પણ દબાણ જોવા મળ્યું છે અને વૈશ્વિક વ્યાજદરના તફાવતને કારણે ભારતીય બજારમાં વિદેશી રોકાણના પ્રવાહ પર અસર પડી છે.

રેપો રેટ વધે તો EMI પર શું અસર થઈ શકે?

રેપો રેટ એ દર છે જેના આધારે RBI બેન્કિંગ સિસ્ટમને ટૂંકા ગાળાની લિક્વિડિટી પૂરી પાડે છે. તેમાં વધારો થાય તો બેન્કોની ફંડિંગ કોસ્ટ પર અસર પડી શકે છે અને તેની અસર લોનના વ્યાજદર પર પણ જોવા મળી શકે છે.

હોમ લોન, કાર લોન અને અન્ય ફ્લોટિંગ-રેટ લોનના ગ્રાહકો માટે વ્યાજદરમાં વધારો થાય તો EMI વધી શકે છે અથવા લોનની અવધિમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. જોકે, વાસ્તવિક અસર દરેક બેન્કની નીતિ અને લોનના પ્રકાર પર આધારિત રહેશે.

7 ઓક્ટોબરે RBI આપશે અંતિમ જવાબ

MPCની બેઠક 5થી 7 ઓક્ટોબર સુધી ચાલશે અને 7 ઓક્ટોબરે સવારે 10 વાગ્યે RBI દ્વારા મોનેટરી પોલિસીનો નિર્ણય જાહેર કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાની પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજાશે.

હાલમાં બજારમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાની ચર્ચા છે, પરંતુ RBIએ હજુ કોઈ અંતિમ નિર્ણય જાહેર કર્યો નથી. તેથી 7 ઓક્ટોબરની જાહેરાત બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે રેપો રેટ 5.25% પર યથાવત રહે છે કે તેમાં વધારો કરવામાં આવે છે.