ટ્રમ્પે દુનિયાભરના દેશો પર 10% વધારાનો ટેરિફ લગાવ્યો

ટ્રમ્પે દુનિયાભરના દેશો પર 10% વધારાનો ટેરિફ લગાવ્યો

અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટના ટેરિફ રદ કરવાના નિર્ણયના ત્રણ કલાકની અંદર જ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દુનિયાભર પર 10% વધારાનો (એક્સ્ટ્રા) ટેરિફ લગાવવાની જાહેરાત કરી દીધી છે.

તેમણે પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું કે તેઓ આજે એક આદેશ પર હસ્તાક્ષર કરશે, જેના હેઠળ 10% નો એક્સ્ટ્રા ગ્લોબલ ટેરિફ લાદવામાં આવશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ ટેરિફ પહેલેથી લેવામાં આવતા બેઝલાઇન ટેરિફ ઉપરાંતનો હશે. એટલે કે અત્યારે જે ટેરિફ લેવાય છે, તેના પર આ નવો 10% વધારાનો ટેરિફ લાગુ પડશે.

આ પહેલા શુક્રવારે સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ગ્લોબલ ટેરિફને ગેરકાયદેસર ગણાવી રદ કર્યા હતા. કોર્ટે 6-3ની બહુમતીથી ચુકાદો આપતા કહ્યું હતું કે બંધારણ મુજબ ટેક્સ અને ટેરિફ લગાવવાનો અધિકાર રાષ્ટ્રપતિને નહીં, પણ માત્ર સંસદને છે.

ભારત સાથેની ટ્રેડ ડીલ પર ટ્રમ્પે કહ્યું કે, “આ ડીલમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં. પીએમ મોદી મારા સારા મિત્ર છે.”

હવે ‘સેક્શન 122’ દ્વારા ટેરિફ લગાવશે ટ્રમ્પ

સેક્શન 122 એ અમેરિકાના ‘ટ્રેડ એક્ટ ઓફ 1974’ નામના કાયદાનો ભાગ છે. આ કાયદો અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિને અધિકાર આપે છે કે જો દેશને અચાનક વેપાર ખાધ (Trade Deficit) કે આર્થિક સંકટનો ખતરો જણાય, તો તેઓ તાત્કાલિક આયાત પર ટેરિફ લગાવી શકે છે.

આ નિયમ હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ લાંબી તપાસ પ્રક્રિયા વગર કામચલાઉ ધોરણે ટેરિફ લાદી શકે છે, જે સામાન્ય રીતે 150 દિવસ સુધી લાગુ રહી શકે છે. આ સમય દરમિયાન સરકાર સ્થિતિની સમીક્ષા કરીને આગળનો નિર્ણય લે છે.

NBC ન્યૂઝ મુજબ, તમામ વેપારી ભાગીદાર દેશો પર એકસમાન 10% ટેરિફ લગાવવાનો અર્થ એ થશે કે જે દેશો પર પહેલેથી ઊંચા ટેરિફ હતા, તે આપોઆપ ઘટી જશે.

ટ્રમ્પ બોલ્યા- “જજોમાં સાચું કામ કરવાની હિંમત નથી”

ટ્રમ્પે જજોને ‘કટ્ટર ડાબેરીઓના પાલતુ’ ગણાવ્યા અને કહ્યું કે તેઓ દેશભક્તિ નથી બતાવી રહ્યા અને બંધારણને વફાદાર પણ નથી. ટ્રમ્પે તે ત્રણ કન્ઝર્વેટિવ જજોના વખાણ કર્યા જેમણે આ નિર્ણય સામે અસંમતિ દર્શાવી હતી. જે જજોએ ટેરિફ રદ કર્યા તેમની ટીકા કરતા તેમણે કહ્યું, “તેઓ એવી દરેક વસ્તુની વિરુદ્ધ છે જે અમેરિકાને મજબૂત અને મહાન બનાવે છે.”

ટ્રમ્પની પ્રેસ કોન્ફરન્સની 5 મહત્વની વાતો:

સંસદની જરૂર નથી: સુપ્રીમ કોર્ટે રદ કરેલા ટેરિફ લાગુ કરવા માટે મને સંસદની જરૂર નથી. હું રાષ્ટ્રપતિ તરીકે મળેલા અધિકારો દ્વારા તેને લાગુ કરી શકું છું.

રિફંડ નહીં મળે: સુપ્રીમ કોર્ટે રિફંડ બાબતે કંઈ સ્પષ્ટ કહ્યું નથી, તેથી અમેરિકી સરકાર કોઈપણ કંપનીને વસૂલેલા ટેરિફના પૈસા પાછા નહીં આપે.

લાંબી કાયદાકીય લડાઈ: જજોએ ખૂબ જ ખરાબ નિર્ણય આપ્યો છે. મને લાગે છે કે આ મામલો હવે આગામી બે થી પાંચ વર્ષ સુધી કોર્ટમાં ચાલશે.

વિદેશી શક્તિઓની અસર: સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય પર વિદેશી શક્તિઓની અસર છે. જો ટેરિફ નહીં લગાવાય, તો વિદેશી દેશો કેટલાક ઉદ્યોગોમાં અમેરિકાથી આગળ નીકળી જશે.

અગાઉના રાષ્ટ્રપતિઓની ભૂલ: ટેરિફ લગાવવાનું આ પગલું વર્ષો પહેલાના રાષ્ટ્રપતિઓએ લેવું જોઈતું હતું. તેમણે આપણા દેશને નબળો પડવા દીધો અને બીજા દેશોને ફાયદો લેવા દીધો.

સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય પર ટ્રમ્પ શું બોલ્યા…

“2024ની ચૂંટણીમાં હું લાખો મતોથી જીત્યો હતો. એવું લાગે છે કે કેટલાક જજોને એ વાતનો જ ડર લાગે છે કે લોકો મને આટલો બધો સપોર્ટ કેમ કરે છે. એટલા માટે જ તેઓ (જજ) યોગ્ય રીતે કામ કરવા નથી માંગતા.”
“જે વિદેશીઓ આપણને વર્ષોથી લૂંટી રહ્યા છે, તેઓ ખૂબ ખુશ છે. તેઓ રસ્તાઓ પર નાચી રહ્યા છે, પરંતુ આવું બહુ લાંબો સમય ચાલવાનું નથી.”
અમેરિકાએ જે અબજો ડોલરની ટેરિફ આવક (Tariff Revenue) મેળવી છે, શું તે રિફંડ કરવામાં આવશે? આ સવાલનો જવાબ આપતા ટ્રમ્પે કહ્યું- “આ બાબતે કોઈ વાત થઈ નથી. લાગે છે કે આ મામલો કોર્ટમાં જ રહેશે.”
ભારત સાથેની ટ્રેડ ડીલ (Trade Deal) પર ટ્રમ્પે કહ્યું કે, “આ ડીલમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં. પીએમ મોદી મારા સારા મિત્ર છે.”

સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયની અસર…

ટ્રમ્પના ટેરિફ હટાવવામાં આવશે.
યુએસએ કંપનીઓને પૈસા પાછા આપવા પડી શકે છે.
યુએસને માલ વેચવામાં વિશ્વભરના દેશોને રાહત મળશે.
ભારત, ચીન અને યુરોપના નિકાસકારોને ફાયદો થશે.
ઘણી વસ્તુઓ સસ્તી થઈ શકે છે.
શેરબજારોમાં તેજી આવી શકે છે.
વિશ્વ વેપાર વધુ સ્થિર બની શકે છે.

આ ચુકાદાથી બધા ટેરિફ નાબૂદ નહીં થાય

કોર્ટના આદેશથી ટ્રમ્પના બધા ટેરિફ નાબૂદ થતા નથી. સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ પરના ટેરિફ અલગ કાયદા હેઠળ લાદવામાં આવ્યા હતા, તેથી તે અમલમાં રહેશે.

જોકે, ટેરિફની બે મુખ્ય કેટેગરી સ્થગિત કરવામાં આવી છે. પ્રથમ કેટેગરી પારસ્પરિક ટેરિફ છે જે ટ્રમ્પે વિવિધ દેશો પર લાદ્યા હતા. આમાં ચીન પર 34% બેઝલાઇન ટેરિફ અને બાકીના વિશ્વ માટે 10% બેઝલાઇન ટેરિફનો સમાવેશ થાય છે. કોર્ટના નિર્ણયથી આ ટેરિફને અમાન્ય કર્યા છે.

બીજી કેટેગરીમાં 25% ટેરિફ છે જે ટ્રમ્પે કેનેડા, ચીન અને મેક્સિકોથી અમુક માલ પર લાદ્યો હતો. વહીવટીતંત્રે દલીલ કરી હતી કે આ દેશોએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ફેન્ટાનાઇલની દાણચોરી અટકાવવા માટે પૂરતા પગલાં લીધા નથી. કોર્ટના નિર્ણયથી આ 25% ટેરિફને પણ અમાન્ય ઠેરવ્યો હતો.

ટ્રમ્પે 49 વર્ષ જૂના કાયદાનો ઉપયોગ કર્યો હતો

ટ્રમ્પના ટેરિફ વિવાદના કેન્દ્રમાં ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ (IEEPA) નામનો કાયદો છે. આ કાયદો 1977માં ઘડવામાં આવ્યો હતો.

તેનો હેતુ દેશ માટે ગંભીર ખતરો, જેમ કે યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ, વિદેશી દુશ્મન તરફથી મોટો આર્થિક ખતરો, અથવા અસાધારણ આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટીની સ્થિતિમાં રાષ્ટ્રપતિને ચોક્કસ સત્તાઓ આપવાનો હતો.

આ સત્તાઓ હેઠળ, રાષ્ટ્રપતિ વિદેશી વ્યવહારો પર ચોક્કસ આર્થિક નિર્ણયો પર પ્રતિબંધ, નિયમન અથવા તાત્કાલિક અમલ કરી શકે છે. ટ્રમ્પે ટેરિફ લાદવા માટે IEEPAનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

ટ્રમ્પે વેપાર ખાધને કટોકટી ગણાવીને ટેરિફ લાદ્યા હતા

ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના ટેરિફ માટેના કાનૂની આધાર પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો. ન્યાયાધીશોએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે શું રાષ્ટ્રપતિ પાસે આવા ગ્લોબલ ટેરિફ લાદવાનો અધિકાર છે. કોર્ટે આ મામલે લાંબી સુનાવણી હાથ ધરી હતી.

કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે ટ્રમ્પ 150 દિવસ માટે 15% ટેરિફ લાદી શકે છે, પરંતુ એક ફરજિયાત કારણની જરૂર છે. નિર્ણયમાં જણાવાયું હતું કે IEEPA ક્યાંય પણ “ટેરિફ” શબ્દનો ઉલ્લેખ કરતું નથી, અને તે રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓ પર કોઈ સ્પષ્ટ મર્યાદા નક્કી કરતું નથી.

12 રાજ્યોએ ટ્રમ્પ સામે મુકદ્દમો દાખલ કર્યો

નીચલી અદાલતોએ ટેરિફને ગેરકાનૂની ઠેરવ્યા હતા

નીચલી અદાલતો (કોર્ટ ઑફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ અને ફેડરલ સર્કિટ કોર્ટ)એ ટેરિફને ગેરકાનૂની ઠેરવ્યા હતા. તેમનું માનવું છે કે IEEPA ટેરિફ લગાવવાની આટલી વ્યાપક શક્તિ આપતું નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટે નવેમ્બર 2025માં મૌખિક દલીલો સાંભળી, જ્યાં ન્યાયાધીશોએ ટ્રમ્પ વતી રજૂ કરાયેલી દલીલો પર શંકા વ્યક્ત કરી. કોર્ટના 6-3 બહુમતી હોવા છતાં, ન્યાયાધીશોએ પૂછ્યું કે શું રાષ્ટ્રપતિ કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના આટલા મોટા પાયે ટેરિફ લગાવી શકે છે, કારણ કે ટેરિફ ટેક્સનું સ્વરૂપ છે અને તે સંસદની જવાબદારી છે.

ટ્રમ્પે ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં આ ટેરિફની જાહેરાત કરી હતી. યુએસ અને 12 રાજ્યોમાં ઘણા નાના વ્યવસાયોએ આ ટેરિફ સામે દાવો દાખલ કર્યો છે, જેમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે રાષ્ટ્રપતિએ તેમની સરહદોની બહારથી આયાત કરાયેલા માલ પર નવા ટેરિફ લાદ્યા છે.

એરિઝોના, કોલોરાડો, કનેક્ટિકટ, ડેલવેર, ઇલિનોઇસ, મેઇન, મિનેસોટા, નેવાડા, ન્યૂ મેક્સિકો, ન્યૂ યોર્ક, ઓરેગોન અને વર્મોન્ટ રાજ્યોએ નાના વ્યવસાયો સાથે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સામે આ દાવો દાખલ કર્યો છે.

ટ્રમ્પ વિરુદ્ધ 12 રાજ્યોનો કેસ

ટ્રમ્પે ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં આ ટેરિફની જાહેરાત કરી હતી. આ ટેરિફ વિરુદ્ધ અમેરિકાના ઘણા નાના વેપારીઓ અને 12 રાજ્યોએ કેસ દાખલ કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે રાષ્ટ્રપતિએ પોતાની મર્યાદાથી બહાર જઈને આયાત થતી વસ્તુઓ પર નવા ટેરિફ લગાવ્યા.

એરિઝોના, કોલોરાડો, કનેક્ટિકટ, ડેલવેર, ઇલિનોય, મેઇન, મિનેસોટા, નેવાડા, ન્યૂ મેક્સિકો, ન્યૂ યોર્ક, ઓરેગોન અને વર્મોન્ટ રાજ્યોએ નાના વેપારીઓ સાથે મળીને ટ્રમ્પ સરકાર વિરુદ્ધ આ કેસ કર્યો છે.