અમેરિકામાં નાની છોકરીઓના યૌન શોષણ અને માનવ તસ્કરીના આરોપી અબજોપતિ જેફરી એપસ્ટીન સાથે સંકળાયેલા ગુપ્ત દસ્તાવેજો સાર્વજનિક થતાં જ દુનિયાના સત્તા અને પ્રભાવના ગલિયારાઓમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે.
અમેરિકાના જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા જાહેર કરાયેલા લગભગ 30 લાખ પાનાના દસ્તાવેજો પછી અત્યાર સુધીમાં 10 દેશોમાં 15 થી વધુ ઉચ્ચ અધિકારીઓને પદ ગુમાવવું પડ્યું છે. 80 થી વધુ મોટા નામો વિરુદ્ધ તપાસ ચાલી રહી છે.
અમેરિકાથી યુરોપ સુધી ફેલાયેલી એપસ્ટીન ફાઇલોએ રાજકારણીઓ, રાજદૂતો, અબજોપતિઓ અને શાહી પરિવારો સુધી તપાસની આંચ પહોંચાડી દીધી છે. ફાઇલોમાં 700-1000 પ્રભાવશાળી લોકોના નામ ઇમેઇલ, ફ્લાઇટ લોગ્સ અને સંપર્ક રેકોર્ડ્સમાં નોંધાયેલા છે.
આમાં 100 રાજકારણીઓ અને વરિષ્ઠ રાજદ્વારીઓ, 200 અબજોપતિઓ અને કોર્પોરેટ જગતના મોટા નામો અને હજારથી વધુ નાની છોકરીઓ અને યુવતીઓના યૌન શોષણ સાથે સંકળાયેલા ખુલાસાઓ શામેલ છે.
દસ્તાવેજોમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બિલ ક્લિન્ટન અને હિલેરી ક્લિન્ટન જેવા હાઈ-પ્રોફાઈલ નામો અલગ-અલગ સંદર્ભોમાં સામે આવ્યા છે.
દબાણ: બ્રિટનમાં સૌથી વધુ રાજીનામા થયા
એપસ્ટીનના ખુલાસા પછી સૌથી વધુ ખળભળાટ યુરોપમાં છે. લગભગ 10 દેશોમાં રાજીનામાનો દોર શરૂ થઈ ગયો છે.
શરમજનક: સરકારોએ તપાસના આદેશ આપ્યા
એપસ્ટીન ફાઇલ્સ ઘણા દેશોની સરકારો માટે રાજદ્વારી અને રાજકીય શરમજનકનું કારણ બની.
અફસોસ: ગેટ્સ-ઇઝરાયેલના પૂર્વ PMની સ્પષ્ટતા
કેટલાક મોટા નામો સામે આવ્યા પછી તેમને અને તેમના પરિવારોને જાહેરમાં માફી માંગવી પડી અથવા અફસોસ વ્યક્ત કરવો પડ્યો.
એપસ્ટીન ફાઇલોમાં 38 હજાર વખત ટ્રમ્પનું નામ એપસ્ટીન ફાઇલોમાં ટ્રમ્પનું નામ 38 હજારથી વધુ વખત નોંધાયેલું છે. રેકોર્ડમાં 1990ના દાયકામાં એપસ્ટીનના ખાનગી વિમાન દ્વારા 7-8 પ્રવાસોનો ઉલ્લેખ છે. ટ્રમ્પના માર-એ-લાગો ક્લબની ગેસ્ટ લિસ્ટમાં પણ તેમનો સમાવેશ થાય છે.
એપસ્ટીન નેટવર્ક 15 દેશો સુધી ફેલાયેલું હતું તપાસમાં સામે આવ્યું કે યૌન શોષણનું નેટવર્ક અમેરિકા પૂરતું સીમિત નહોતું. એપસ્ટીને સંગઠિત ટ્રાફિકિંગ નેટવર્ક બનાવ્યું. અત્યાર સુધીમાં 15 દેશોના ધનિકો, નેતાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય હસ્તીઓના નામ સામે આવ્યા છે.
હવે તારીખોમાં આખો મામલો
14 વર્ષની છોકરીએ કરી હતી પહેલી ફરિયાદ
2005: ફ્લોરિડાની 30 છોકરીઓએ આપ્યું નિવેદન ફ્લોરિડામાં 14 વર્ષની છોકરીની માતાએ ફરિયાદ નોંધાવી કે એપસ્ટીને મસાજના બહાને યૌન શોષણ કર્યું. તપાસમાં 30 સગીર છોકરીઓના નિવેદનો મળ્યા.
2006-08: રાહત આપનાર એકોસ્ટા બાદમાં મંત્રી બન્યા યુએસ એટર્ની ઓફિસે એપસ્ટીનને ફેડરલ ટ્રાયલથી બચાવતી ‘પ્લી ડીલ’ આપી. તેને 13 મહિનાની હળવી સજા અને દિવસ દરમિયાન બહાર કામ કરવાની મંજૂરી મળી. આ ડીલને મંજૂરી આપનાર ફરિયાદી એલેક્સ એકોસ્ટા બાદમાં 2017માં ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળમાં શ્રમ મંત્રી બન્યા.
2009-15: જેલમાંથી બહાર નીકળ્યો, નેટવર્ક સક્રિય ડીલ પછી એપસ્ટીન સક્રિય રહ્યો. ‘લોલિતા એક્સપ્રેસ’, ખાનગી ટાપુ સાથે સંકળાયેલી પ્રવૃત્તિઓના પુરાવા એજન્સીઓ પાસે વધતા ગયા, પરંતુ કોઈ નિર્ણાયક કાર્યવાહી થઈ નહીં.
2017-18: #મીટૂ આંદોલનથી ફરી ખુલ્યો કેસ #મીટૂ આંદોલન પછી પીડિતોની જુબાની અને તપાસથી એપસ્ટીનના પ્રભાવશાળી સંપર્કો ઉજાગર થયા.
2019: ફેડરલ ધરપકડ અને જેલમાં શંકાસ્પદ મૃત્યુ ન્યૂયોર્કમાં સેક્સ-ટ્રાફિકિંગના આરોપોમાં ધરપકડ થઈ. એક મહિના પછી મેટ્રોપોલિટન કરેક્શનલ જેલમાં શંકાસ્પદ સંજોગોમાં મૃત્યુ, સત્તાવાર રીતે આત્મહત્યા ગણાવાઈ.
2020-26: હવે કોર્ટના આદેશથી ફાઈલો જાહેર… અમેરિકી કોર્ટના આદેશ અને એપસ્ટીન ફાઈલ્સ ટ્રાન્સપરન્સી એક્ટ હેઠળ 30 લાખ પાના જાહેર થયા, વૈશ્વિક તપાસ શરૂ.
જેફરી એપસ્ટીન કોણ હતો?
જેફરી એપસ્ટીન ન્યૂયોર્કના કરોડપતિ ફાઇનાન્સર હતો. તેની અગ્રણી રાજકારણીઓ અને સેલિબ્રિટીઓ સાથે મિત્રતા હતી.
2005માં તેના પર એક સગીર છોકરીનું યૌનશોષણ કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો. 2008માં તેને સગીરાનું યૌનશોષણ કરવા બદલ દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો હતો અને તેણે 13 મહિના જેલમાં વિતાવ્યા હતા. 2019માં જેફરીની સેક્સ ટ્રાફિકિંગના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જોકે તેણે ટ્રાયલ શરૂ થાય એ પહેલાં જ જેલમાં આત્મહત્યા કરી લીધી હતી.
તેની પાર્ટનર, ગિસ્લીન મેક્સવેલને 2021માં તેને મદદ કરવા બદલ દોષિત ઠેરવવામાં આવી હતી. તે 20 વર્ષની સજા ભોગવી રહી છે.
એપસ્ટીન કેસની સંપૂર્ણ કહાની શું છે?
તેની શરુઆત 2005માં થઈ હતી, જ્યારે ફ્લોરિડામાં 14 વર્ષની છોકરીની માતાએ પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી. એમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે એપસ્ટીનના વૈભવી ઘરમાં તેની પુત્રીને ‘મસાજ’ કરવાના બહાને બોલાવવામાં આવી હતી, પરંતુ ત્યાં પહોંચ્યા પછી સંબંધ બાંધવા તેના પર દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું.
જ્યારે છોકરી ઘરે પાછી આવી અને તેનાં માતાપિતાને કહ્યું, ત્યારે તેમણે તરત જ પોલીસ રિપોર્ટ નોંધાવ્યો. જેફરી એપસ્ટીન સામે આ પહેલી સત્તાવાર ફરિયાદ હતી. પોલીસ તપાસ દરમિયાન, એવું બહાર આવ્યું કે આ કોઈ અલગ ઘટના નથી.
ધીમે ધીમે લગભગ 50 સગીર છોકરીની ઓળખ કરવામાં આવી, જેમણે એપસ્ટીન સામે સમાન આરોપો લગાવ્યા હતા. પામ બીચ પોલીસ વિભાગે આ બાબતને ગંભીરતાથી લીધી અને ઘણા મહિનાઓ સુધી તપાસ કરી. એપસ્ટીન સામે ગુનાહિત તપાસ શરૂ થઈ.
એપસ્ટીન સગીર છોકરીઓને તેના ખાનગી જેટ, “લોલિતા એક્સપ્રેસ” માં પાર્ટીઓમાં લઈ જતો હતો. તે તેમને પૈસા અને ઘરેણાંની લાલચ આપીને તેમજ ધમકી આપીને દબાણ કરતો હતો. આ પ્રયાસમાં એપસ્ટીનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાર્ટનર, ગિસ્લીન મેક્સવેલે પણ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી, જોકે શરૂઆતની તપાસ છતાં એપસ્ટીન જેલમાં લાંબા સમય સુધી રહ્યો નહીં. તેનો દબદબો એટલો હતો કે 2008માં તેને ફક્ત 13 મહિનાની સજા ફટકારવામાં આવી, જે દરમિયાન તે જેલની બહાર પણ કામ કરી શકતો હતો.