રામાયણ ફિલ્મ માટે 150થી વધુ કારીગરોએ 4,500 આભૂષણોનું ખાસ કલેક્શન તૈયાર કર્યું

રામાયણ ફિલ્મ માટે 150થી વધુ કારીગરોએ 4,500 આભૂષણોનું ખાસ કલેક્શન તૈયાર કર્યું

રણબીર કપૂર સ્ટારર ફિલ્મ ‘રામાયણ’ સિનેમાઘરોમાં આવી ચૂકી છે. આશરે 4 હજાર કરોડ રૂપિયાના બજેટમાં બનેલી આ ફિલ્મમાં શ્રીરામનો મુગટ, માતા સીતાના કુંડળોથી લઈને લંકાપતિ રાવણના ઘરેણાં સુધીની ઘણી ચર્ચા થઈ રહી છે. આ રાજસી વૈભવવાળા ઘરેણાં જયપુરમાં બનાવવામાં આવ્યા છે.

આશરે 18 મહિના સુધી 25 જ્વેલરી ડિઝાઇનરોએ તે સમયનાં મંદિરો અને કલા પર સંશોધન કર્યું. ડિઝાઇનમાં વારંવાર ફેરફાર કરવામાં આવ્યા.

અંતે 150થી વધુ કારીગરોએ 4,500 આભૂષણોનું ખાસ કલેક્શન તૈયાર કર્યું. એટલું જ નહીં, રામ-સીતાના વનવાસ માટે સોના-ચાંદીના બદલે લાકડાનાં ઘરેણાં બનાવવામાં આવ્યા.

છેવટે કયા પાત્રનો મુગટ કેટલા રૂપિયામાં તૈયાર થયો? કોના ઘરેણાંમાં કયા પ્રદેશની સંસ્કૃતિની ઝલક જોવા મળી અને આ સમગ્ર જ્વેલરી કલેક્શન કેવી રીતે તૈયાર થયું? તેના વિશે 8 પ્રશ્નો દ્વારા વિગતવાર જાણીએ…

પ્રશ્ન- 3 : ‘રામાયણ’ના પાત્રોની જ્વેલરીની ડિઝાઇનમાં આખરે આવો શું તફાવત છે?

જવાબ : ભગવાન રામ અયોધ્યાના હતા, માતા સીતા મિથિલાના અને રાવણ લંકાનો હતો. તેથી જ્વેલરી બનાવતી વખતે ત્રણેય સ્થળોની સંસ્કૃતિનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું.

અયોધ્યામાં રાજસી અને ક્ષત્રિય ભવ્યતા છે, તેથી ત્યાંના આભૂષણો પણ એ જ ઠાઠ સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યા.

મિથિલામાં સૌમ્યતા અને પરંપરાગત સુંદરતા છે, તેથી ત્યાંના આભૂષણો નાજુક રાખવામાં આવ્યા.

રાવણની લંકાને સોનાની નગરી કહેવામાં આવી છે, જ્યાં અપરંપાર સમૃદ્ધિ હતી, તેથી ત્યાંના આભૂષણોમાં ચમક અને વૈભવ વધુ રાખવામાં આવ્યું.

ભગવાન રામ, માતા સીતા અને લક્ષ્મણ જ્યાં સુધી મહેલમાં રહે છે, ત્યાં સુધી તેમના આભૂષણો ભારે અને રાજસી હોય છે, પરંતુ વનવાસમાં તેમનો દેખાવ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જાય છે.

પ્રશ્ન-4 : વનવાસમાં લાકડાના આભૂષણો શા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા?

જવાબ : વનવાસી જીવનને વાસ્તવિક દેખાડવા માટે. જ્યારે રામ, સીતા અને લક્ષ્મણ વનમાં જાય છે ત્યારે તેઓ સોનું-ચાંદી પહેરી શકતા નથી. તેથી તેમના માટે ખૂબ જ ઓછી અને હળવી લાકડીમાંથી જ્વેલરી બનાવવામાં આવી. જેથી પાત્રો વાર્તા અનુસાર અસલી લાગે.

પ્રશ્ન-5 : કયા-કયા પાત્રો માટે આભૂષણો બનાવવામાં આવ્યા?

જવાબ : હનુમાનજી, બાલી, સુગ્રીવ, લક્ષ્મણ, ભરત, શત્રુઘ્ન, રાજા દશરથ, માતા કૌશલ્યા, રાણી કૈકેયી, રાણી સુમિત્રા, રાજા જનક, માતા સુનૈના, ઊર્મિલા, માંડવી, શ્રુતિકીર્તિ, રાવણનાં પત્ની મંદોદરી અને બહેન શૂર્પણખા સુધી. અહીં સુધી કે ભીડમાં દેખાતા પાત્રો માટે પણ અલગ આભૂષણો બનાવવામાં આવ્યા. તેનો હેતુ માત્ર સુંદરતા નહોતો, પરંતુ તે સમયની કળાને પણ નજીકથી દર્શાવવાનો હતો.

પ્રશ્ન-6 : શું આ આભૂષણો સોના-ચાંદીના છે, તેમની કિંમત કેટલી હશે?

જવાબ : ફિલ્મમાં દર્શાવવામાં આવેલા મોટાભાગના આભૂષણો બ્રાસ અને પિત્તળ પર બનાવવામાં આવ્યા છે. જ્યાં જરૂર હતી ત્યાં સોના અને ચાંદીની પરત ચઢાવવામાં આવી, જેથી તે અસલી જેવા લાગે. આટલી મોટી સંખ્યામાં આભૂષણો શુદ્ધ સોના-ચાંદીમાંથી બનાવવું શક્ય નહોતું.

તેમ છતાં બારીક નકશીકામ, રવેનું કામ અને પરંપરાગત કારીગરી પર સંપૂર્ણ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. આ જ્વેલરી કલેક્શનનું નાણાકીય મૂલ્ય નક્કી કરવું સરળ નથી.

ફિલ્મનું શૂટિંગ પૂર્ણ થયા બાદ, લગભગ 3 થી 4 મહિનામાં સંપૂર્ણ કલેક્શન પરત આવશે. ત્યારબાદ કેટલાક આભૂષણો મ્યુઝિયમમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે.

જોકે કેટલાક સેટ હજુ ફિલ્મ યુનિટ પાસે જ છે, કારણ કે ‘રામાયણ’ બે ભાગમાં બની રહી છે. આગામી ભાગના શૂટિંગમાં થોડું કામ બાકી છે.

પ્રશ્ન-7 : સામાન્ય લોકો સુધી આ રામાયણ જ્વેલરી કેવી રીતે પહોંચશે?

જવાબ : ફિલ્મની જ્વેલરીથી પ્રેરાઈને સામાન્ય લોકો પહેરી શકે તેવા ડિઝાઇન પણ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. તેમાં બ્રોચ, હેરપિન, ગળાના લોકેટ અને ચાંદીના સિક્કા સામેલ છે.

માતા સીતાના કાનનાં ફૂલથી પ્રેરિત નાની ઈયર રિંગ, તેમના લગ્નની જ્વેલરીથી પ્રેરિત હાર અને કુંદન-મીનાકારી કળાવાળા કડા તૈયાર થઈ રહ્યા છે. વનવાસ દરમિયાન પહેરવામાં આવેલી લાકડાની જ્વેલરીથી પણ નવા ડિઝાઇન બનાવવામાં આવશે.

પ્રશ્ન- 8 : અગાઉ કઈ-કઈ ફિલ્મો માટે જયપુરમાં જ્વેલરી બનાવવામાં આવી છે?

જવાબ : આ પહેલી વાર નથી જ્યારે જયપુરે ફિલ્મો માટે કામ કર્યું હોય. આ પહેલાં ‘બાહુબલી’ 1 અને 2, ‘મણિકર્ણિકા’, ‘રામલીલા’, ‘સાંવરિયા’ જેવી ફિલ્મો માટે પણ અહીં આભૂષણો બનાવવામાં આવી ચૂક્યાં છે.

પરંતુ ‘રામાયણ’નો પ્રોજેક્ટ સૌથી ખાસ છે, કારણ કે જ્યારે ફિલ્મ દુનિયાભરમાં રિલીઝ થઈ છે, ત્યારે તેની સાથે જયપુરની સદીઓ જૂની કળા પણ મોટા પડદા પર પહોંચી છે.