આવતીકાલે દેખાશે અનોખો નજારો: દિવસ જલદી આથમી જશે, 13 કલાકની રાત થશે

આવતીકાલે દેખાશે અનોખો નજારો: દિવસ જલદી આથમી જશે, 13 કલાકની રાત થશે

ઉજ્જૈન: ડિસેમ્બરનો મહિનો ઠંડીની સાથે સાથે એક ખાસ ખગોળીય બદલાવ લઈને આવે છે. આ મહિનાનો એક દિવસ એવો આવે છે, જ્યારે લોકોને લાગે છે કે રાત ખતમ જ નથી થતી. અંધારું મોડા સુધી છવાયેલું છે અને દિવસ જલદી વીતી જાય છે. સવાર થવાના થોડા કલાકો બાદ સાંજનો એવો અનુભવ થવા લાગે છે. આવું એટલા માટે થાય છે કેમ કે, આ દિવસ રાત બહુ લાંબી અને દિવસ વર્ષનો સૌથી નાનો હોય છે. આ અનોખી ઘટનાને લઈને લોકલ 18ની ટીમે જ્યારે ઉજ્જૈનના પ્રસિદ્ધ જ્યોતિષાચાર્ય પંડિત આનંદ ભારદ્વાજ સાથે વાત કરી તો તેમણે જણાવ્યું કે આ બદલાવ દર વર્ષે 21 ડિસેમ્બરના રોજ જોવા મળે છે. આ દિવસને ખગોળીય દ્રષ્ટિથી ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે

પંડિત આનંદ ભારદ્વાજ અનુસાર, 21 ડિસેમ્બરના રોજ સૂર્યની સ્થિતિમાં મોટો બદલાવ થાય છે. આ દિવસે સૂર્ય એવી સ્થિતિમાં હોય છે, જેનાથી તે ઓછા સમય માટે દેખાય છે. આ જ કારણે 21 ડિસેમ્બરને વર્ષનો સૌથી નાનો દિવસ અને સૌથી લાંબી રાતવાળો દિવસ થાય છે. ઉજ્જૈનમાં આ દિવસે દિવસનો ગાળો લગભગ 10 કલાકની આસપાસ રહે છે અને રાત લગભગ 13 કલાકની થઈ જાય છે. એટલે કે, દિવસ અને રાતના સમયમાં લગભગ દોઢ કલાકનું અંતર સ્પષ્ટ દેખાય છે. તેમણે જણાવ્યું કે, વર્ષ 2025માં 21 ડિસેમ્બરના રોજ ઉજ્જૈનમાં સૂર્યોદય લગભગ સવારે 7 વાગ્યાને 14 મિનિટ પર થશે. જ્યારે સૂર્યાસ્ત લગભગ સાંજના 5 વાગ્યાને 40 મિનિટ પર થશે. આ જ કારણ છે કે આ દિવસે દિવસ ખૂબ જ નાનો લાગશે અને સાંજ જલદી ઢળી

તેમણે જણાવ્યું કે, પંચાંગની ગણતરીમાં 21 ડિસેમ્બરનું ખાસ મહત્ત્વ છે. વર્ષમાં કુલ 365 દિવસ હોય છે અને મોટા ભાગે દર દિવસ 24 કલાકનો હોય છે. પણ વર્ષમાં ચાર દિવસ એવા હોય છે, જે ખગોળીય રીતે ખૂબ જ મહત્ત્વ ધરાવે છે. તેમાંથી 21 માર્ચ, 21 જૂન, 23 સપ્ટેમ્બર અને 21 ડિસેમ્બર સામેલ છે. 21 જૂનનો દિવસ સૌથી લાંબો હોય છે, જ્યારે 21 ડિસેમ્બરને રાત સૌથી લાંબી હોય છે. તો વળી 21 માર્ચ અને 23 સપ્ટેમ્બરનો દિવસ અને રાતનો ગાળો લગભગ બરાબર રહે છે

21 ડિસેમ્બરના રોજ થનારી આ ઘટનાને શીતકાલીન અયનાંત કહેવાય છે. આ દિવસ પૃથ્વીની ધરી ઝૂકેલી હોવાના કારણે સૂર્યના કિરણો સીધા મકર રેખા પર પડે છે. તેના કારણે ઉત્તરી ગોળાર્ધમાં સૂર્ય ઓછો સમય માટે દેખાય છે અને રાત લાંબી થઈ જાય છે. સૂર્યનું દક્ષિણાયન દર વર્ષે જૂનના મહિનામાં શરૂ થાય છે, જ્યારે દિવસ ધીમે ધીમે નાનો થવા લાગે

ડિસેમ્બરમાં આ પ્રક્રિયા પોતાના ચરમ પર પહોંચે છે. ત્યાર બાદ જાન્યુઆરીના મહિનામાં મકર સંક્રાંતિની આજુબાજુ સૂર્ય ઉત્તરાયણમાં પ્રવેશ કરે છે. ત્યારે ધીમે ધીમે દિવસ મોટો અને રાત નાની થવા લાગે છે. આવી રીતે 21 ડિસેમ્બર ન ફક્ત ખગોળીય રીતે, પણ ધાર્મિક અને પંચાંગની દ્રષ્ટિથી પણ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ દિવસ ગણવામાં આવે