Category : Dharam

ઉજ્જૈનના મહાકાલેશ્વર મંદિરમાં 11 પવિત્ર નદીઓના નામવાળા કળશ શિવલિંગ સાથે બાંધવામાં આવ્યા

ઉનાળાની ઋતુને ધ્યાનમાં રાખીને, મધ્યપ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં આવેલા વિશ્વ વિખ્યાત શ્રી મહાકાલેશ્વર મંદિરમાં બાબા મહાકાલને શીતળતા પ્રદાન કરવાની પ્રાચીન પરંપરા શરૂ થઈ છે. બુધવારે મંદિરમાં શિવલિંગ પર ૧૧ માટીના ઘડા બાંધવામાં આવ્યા હતા. આ માટીના ઘડા દેશની ૧૧ પવિત્ર નદીઓના નામે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. આગામી ત્રણ મહિના સુધી, બાબા મહાકાલને નિયમિતપણે આ ઘડાઓમાંથી પડતા પાણીના પ્રવાહો દ્વારા જળથી અભિષેક કરવામાં આવશે, જેનાથી તેમને ગરમીથી રાહત મળશે. આ પરંપરા દર ઉનાળામાં કરવામાં આવે છે.

આ પરંપરા પ્રાચીન માન્યતામાં રહેલી છે.

મંદિર વહીવટીતંત્ર અનુસાર, એવું માનવામાં આવે છે કે જેમ સામાન્ય માનવીઓ ગરમીથી પ્રભાવિત થાય છે, તેમ ભગવાનને પણ ઉનાળાની ઋતુમાં શીતળતાની જરૂર હોય છે. આ માન્યતાને અનુરૂપ, ૧૧ ઘડા, જેને “ગલંતિયા” પણ કહેવાય છે, શિવલિંગ સાથે બાંધવામાં આવ્યા છે. આ ઘડામાંથી પાણીના ટીપાં સતત શિવલિંગ પર પડતા રહે છે.

૨૯ જૂન સુધી જળઅભિષેક થશે.

મંદિરના આશિષ પૂજારીએ જણાવ્યું હતું કે ૩ એપ્રિલ, વૈશાખ કૃષ્ણ પ્રતિપદા, ૨૯ જૂન, જ્યેષ્ઠ પૂર્ણિમા સુધી, આ ઘડાઓ સતત બાબા મહાકાલ પર વહેતા રહેશે. ભગવાનના માથા પર મૂકવામાં આવેલા ૧૧ ઘડામાંથી પાણીના ટીપાં રક્ષણાત્મક દોરા દ્વારા પડે છે, જે શિવલિંગને શીતળતા પ્રદાન કરે છે.

ભક્તોની શ્રદ્ધા અને ઇચ્છાઓ સાથે જોડાયેલ.

મંદિરના પુજારીએ સમજાવ્યું કે આ જલાભિષેક ભગવાનને ગરમીથી રાહત આપતો નથી પણ ભક્તોની ઇચ્છાઓ પણ પૂર્ણ કરે છે. ભક્તો તેને ખૂબ જ શુભ માને છે અને દર્શન માટે મોટી સંખ્યામાં મંદિરમાં પહોંચે છે.

૧૧ નદીઓના નામે કળશ સ્થાપિત
મંદિરની પ્રાચીન પરંપરા અનુસાર, આ કળશ પર દેશની ૧૧ મુખ્ય નદીઓના નામ કોતરેલા છે. આમાં ગંગા, સિંધુ, સરસ્વતી, યમુના, ગોદાવરી, નર્મદા, કાવેરી, શરયુ, શિપ્રા અને ગંડકીનો સમાવેશ થાય છે. આ નદીઓનું સ્મરણ, આહ્વાન અને ધ્યાન મંત્રોનો જાપ કર્યા પછી, બાબા મહાકાલને ઠંડા પાણીનો સતત પ્રવાહ અર્પણ કરવામાં આવે છે.

આ વિધિ ભસ્મ આરતીથી સાંજની પૂજા સુધી ચાલુ રહેશે.

આ ખાસ જલાભિષેક દરરોજ સવારની ભસ્મ આરતીથી શરૂ થશે અને સાંજની પૂજા સુધી ચાલુ રહેશે. આ પરંપરા ઉનાળાના મહિનાઓ દરમિયાન મંદિરની ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખને વધુ મજબૂત બનાવે છે.