-1B Visa Fee : અમેરિકામાં અભ્યાસ (Study in USA) કરી રહેલા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ, ખાસ કરીને ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ (Indian Students), માટે H-1B વિઝા (H-1B Visa)ને લઈને મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump)ના વહીવટીતંત્રે H-1B વિઝા અરજી સાથે જોડાયેલી નવી ફી (New Visa Fee)નો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ અંતર્ગત કેટલીક H-1B અરજીઓ માટે કંપનીઓએ 1,03,265 ડોલર, એટલે કે ભારતીય ચલણમાં આશરે 90 લાખ રૂપિયાથી વધુ ચૂકવવા પડી શકે છે. આ પ્રસ્તાવનો સૌથી વધુ અસર એવા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ પર થઈ શકે છે, જેઓ અમેરિકામાં અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ ત્યાં જ નોકરી (Job in USA) કરવા ઈચ્છે છે. જોકે, આ ફી વિદ્યાર્થીએ પોતાના ખિસ્સામાંથી ચૂકવવાની રહેશે નહીં, પરંતુ તેના વતી H-1B અરજી કરનારી કંપનીએ આ રકમ ચૂકવવાની રહેશે.
અમેરિકામાં મોટી સંખ્યામાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ F-1 વિઝા (F-1 Visa) હેઠળ અભ્યાસ કરે છે. ડિગ્રી પૂર્ણ થયા બાદ ઘણા વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકામાં નોકરી મેળવવા માંગે છે. આવા વિદ્યાર્થીઓ માટે H-1B વિઝા એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, જો કોઈ F-1 વિદ્યાર્થી વાર્ષિક H-1B લોટરી (H-1B Lottery)માં પસંદ થાય અને કોઈ કંપની તેના માટે H-1B અરજી કરે, તો કંપનીએ આ નવી ફી ચૂકવવી પડી શકે છે. આ જોગવાઈ અમેરિકામાં માસ્ટર ડિગ્રી (Master’s Degree) અથવા તેનાથી ઉચ્ચ ડિગ્રી મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓને પણ અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને H-1B હેઠળ મળતી વધારાની 20,000 સીટો માટે અરજી કરનારા ઉમેદવારો આ નિયમના દાયરામાં આવી શકે છે.
પ્રસ્તાવિત 1,03,265 ડોલરની H-1B ફી સીધી વિદેશી વિદ્યાર્થી પાસેથી વસૂલવામાં આવશે નહીં. આ ખર્ચ H-1B અરજી દાખલ કરતી એમ્પ્લોયર કંપની (Employer Company)એ ઉઠાવવાનો રહેશે. જોકે, લગભગ 90 લાખ રૂપિયાથી વધુનો આટલો મોટો ખર્ચ કંપનીઓ માટે મોટો નાણાકીય બોજ બની શકે છે. પરિણામે કંપનીઓ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ અથવા અન્ય વિદેશી કર્મચારીઓને નોકરી આપતા પહેલાં વિચાર કરી શકે છે. આ કારણસર અમેરિકામાં અભ્યાસ પૂર્ણ કરનારા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓની રોજગાર તકો (Employment Opportunities) પર અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસને અગાઉ H-1B સાથે જોડાયેલી 1 લાખ ડોલરની ફીની જાહેરાત કરી હતી. જોકે, નવી પ્રસ્તાવિત ફી તેનાથી અલગ છે. અગાઉની ફી મુખ્યત્વે અમેરિકાની બહારથી નવા H-1B કર્મચારીઓને દેશમાં લાવવા સાથે સંબંધિત હતી. તેથી અમેરિકામાં પહેલેથી F-1 વિઝા પર અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ પર તેની અસર અલગ હતી. હવે પ્રસ્તાવિત નવી ફી સીધી H-1B અરજી (H-1B Application) સાથે જોડાયેલી છે. એટલે અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતો કોઈ વિદ્યાર્થી ડિગ્રી પૂર્ણ કર્યા બાદ H-1B લોટરીમાં પસંદ થાય અને કંપની તેના માટે અરજી કરે, તો કંપનીને આ નવી ફીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
આ પ્રસ્તાવિત ફી મુખ્યત્વે વાર્ષિક H-1B કેપ (Annual H-1B Cap) હેઠળ આવતા નવા અરજદારોને લાગુ થવાની છે. જે કર્મચારીઓ અગાઉ જ H-1B વાર્ષિક કેપમાં ગણાઈ ચૂક્યા છે, તેમના સામાન્ય વિઝા એક્સટેન્શન (Visa Extension) અથવા નોકરી બદલવા સંબંધિત અરજીઓ પર આ ફી સામાન્ય રીતે લાગુ નહીં પડે. જોકે, આ ફી હાલમાં માત્ર પ્રસ્તાવ (Proposal)ના તબક્કામાં છે. તેને અમલમાં મૂકતા પહેલાં અમેરિકાના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS)ને જાહેર ટિપ્પણીઓ (Public Comments)ની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડશે. ત્યારબાદ જ અંતિમ નિયમ (Final Rule) જાહેર કરવામાં આવશે. આથી હાલ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા અન્ય વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ છે, પરંતુ અંતિમ નિયમ જાહેર થયા બાદ જ તેની ચોક્કસ અસર સ્પષ્ટ થશે.