રશિયા ભારતને S-400 મિસાઇલનો નવો જથ્થો મોકલશે

રશિયા ભારતને S-400 મિસાઇલનો નવો જથ્થો મોકલશે

નવી દિલ્હી: ચીનના તિયાનજિનમાં તાજેતરમાં યોજાયેલી શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન (SCO) સમિટમાં પીએમ મોદી અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચે થયેલી દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવા લાગી છે. રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિને પીએમ મોદીને બેઠકની પહેલી ભેટ આપવાની જાહેરાત કરી છે. રશિયન સમાચાર એજન્સી TASS અનુસાર, રશિયા ટૂંક સમયમાં ભારતને S-400 એર ડિફેન્સ મિસાઇલ સિસ્ટમનો વધારાનો જથ્થો મોકલશે.

ભારત-રશિયા વાતચીત ચાલુ છે
TASS ના અહેવાલ મુજબ, ભારત અને રશિયા S-400 જમીનથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલ સિસ્ટમના વધારાના પુરવઠા માટે વાતચીત કરી રહ્યા છે. રશિયાના ફેડરલ સર્વિસ ફોર મિલિટરી-ટેકનિકલ કોઓપરેશનના વડા દિમિત્રી શુગાયેવે જણાવ્યું હતું કે ભારત પહેલેથી જ S-400 સિસ્ટમનું સંચાલન કરી રહ્યું છે અને નવી ડિલિવરી માટે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે.

ભારતે પહેલાથી જ $5.5 બિલિયનના સોદા પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે
નોંધનીય છે કે ભારતે 2018 માં રશિયા સાથે $5.5 બિલિયન (લગભગ ₹45,000 કરોડ)ના સોદા પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેના હેઠળ પાંચ S-400 ટ્રાયમ્ફ સિસ્ટમ ખરીદવાની હતી. આ સોદો ચીનની વધતી જતી લશ્કરી શક્તિ સામે ભારતના હવાઈ સંરક્ષણને મજબૂત બનાવવાનો હતો. જો કે, આ સોદો વારંવાર વિલંબિત થયો છે. હવે છેલ્લા બે યુનિટની ડિલિવરી 2026 અને 2027 માટે સુનિશ્ચિત થયેલ છે.

અમેરિકાના દબાણ છતાં ભારત રશિયા પાસેથી ખરીદી ચાલુ રાખે છે: લવરોવ

આ દરમિયાન, રશિયન વિદેશ પ્રધાન સેરગેઈ લવરોવે બુધવારે જણાવ્યું હતું કે ભારતે રશિયા પાસેથી સંસાધનો ખરીદવાનું બંધ કરવાના યુએસ દબાણ સામે ઝૂકવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. અમેરિકાના દબાણ છતાં ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું. લવરોવે કહ્યું કે મોસ્કો ભારતના વલણની પ્રશંસા કરે છે.

રશિયા હજુ પણ ભારતનો સૌથી મોટો સંરક્ષણ સપ્લાયર છે

ફ્રાન્સ અને ઇઝરાયલ પાસેથી વધતી સંરક્ષણ ખરીદી છતાં, રશિયા હજુ પણ ભારતનો ટોચનો સંરક્ષણ સપ્લાયર છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) અનુસાર, 2020 અને 2024 વચ્ચે ભારતની કુલ શસ્ત્ર આયાતનો 36% રશિયા પાસેથી આવ્યો હતો.

ભારત-રશિયા સંરક્ષણ સહયોગની લાંબી યાદી

ભારત અને રશિયાએ દાયકાઓથી વિવિધ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સમાં સહયોગ કર્યો છે, જેમાં ભારતમાં T-90 ટેન્ક અને Su-30 MKI ફાઇટર જેટનું લાઇસન્સ ઉત્પાદન, MiG-29 અને Kamov હેલિકોપ્ટરનો પુરવઠો, INS વિક્રમાદિત્ય (અગાઉ એડમિરલ ગોર્શકોવ) એરક્રાફ્ટ કેરિયર, ભારતમાં AK-203 રાઇફલ્સનું ઉત્પાદન અને બ્રહ્મોસ મિસાઇલ કાર્યક્રમનો સમાવેશ થાય છે.

S-400 એ ઓપરેશન સિંદૂરમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી

ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાન સામે ભારતની બદલો લેવાની કાર્યવાહીમાં રશિયન S-400 સિસ્ટમે ઘણી દુશ્મન મિસાઇલોને સફળતાપૂર્વક નષ્ટ કરી હતી, જે તેની ક્ષમતા સાબિત કરે છે. ભારત-રશિયા વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાનું વચન આપે છે. આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, ભારત અને રશિયાએ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે.

ભારત અને રશિયા પાક્કા મિત્રો છે

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બેઇજિંગમાં રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથેની મુલાકાત દરમિયાન કહ્યું હતું કે “ભારત અને રશિયા હંમેશા સૌથી મુશ્કેલ સમયમાં પણ ખભે ખભા મિલાવીને ઉભા રહ્યા છે. આ મુલાકાત શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન (SCO) ના વાર્ષિક સમિટ દરમિયાન થઈ હતી અને તે જ સમયે અમેરિકાએ ભારતીય માલ પરની ડ્યુટી બમણી કરીને 50% કરી હતી, જેમાં રશિયન તેલ ખરીદી પર વધારાની 25% ડ્યુટીનો સમાવેશ થાય છે.

આર્થિક, ઉર્જા અને નાણાકીય સહયોગ પર વાતચીત

ભારત સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદન અનુસાર, મોદી અને પુતિન વચ્ચેની વાતચીત આર્થિક, ઉર્જા અને નાણાકીય ક્ષેત્રોમાં દ્વિપક્ષીય સહયોગ પર કેન્દ્રિત હતી. મુલાકાત દરમિયાન, વડા પ્રધાન મોદીએ રાષ્ટ્રપતિ પુતિનને ડિસેમ્બરમાં ભારતની મુલાકાત લેવા આમંત્રણ આપતા કહ્યું હતું કે, “ભારતના 140 કરોડ લોકો ભારતમાં તમારું સ્વાગત કરવા માટે આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ આપણી ખાસ અને વિશેષાધિકૃત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીની ઊંડાઈ અને પહોળાઈનું પ્રતીક છે. મોદીએ વધુમાં કહ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચે ગાઢ સહયોગ ફક્ત તેમના નાગરિકો માટે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક શાંતિ, સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ માટે પણ જરૂરી છે.

SCO સમિટ પછી કારમાં અનૌપચારિક વાતચીત

સત્તાવાર મુલાકાત પહેલાં, મોદી અને પુતિને એક જ કારમાં 45 મિનિટ સુધી અનૌપચારિક વાતચીત કરી. પુતિને મોદીની સાથે જોડાવા માટે લગભગ 10 મિનિટ રાહ જોઈ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું અને પછી બંને નેતાઓ SCO સમિટની અન્ય પ્રવૃત્તિઓ પછી બેઠક સ્થળ તરફ સાથે ગયા હતા.

ભારત યુક્રેન સંઘર્ષ પર શાંતિની અપીલ કરે છે

પોતાના સંબોધનમાં, પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ભારત યુક્રેનમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવાના તાજેતરના તમામ પ્રયાસોનું સ્વાગત કરે છે અને એમ પણ ઉમેર્યું કે માનવતા શક્ય તેટલી વહેલી તકે સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે રડે છે.