શું ICC હવે વન-ડે ક્રિકેટથી દૂર જઈ રહ્યું છે? 2027થી 2031ના FTP અંગે રિપોર્ટમાં થયો મોટો ખુલાસો

શું ICC હવે વન-ડે ક્રિકેટથી દૂર જઈ રહ્યું છે? 2027થી 2031ના FTP અંગે રિપોર્ટમાં થયો મોટો ખુલાસો

ક્રિકેટની દુનિયામાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સૌથી મોટો ફેરફાર જો કોઈ ફોર્મેટમાં આવ્યો હોય તો તે છે T20 ક્રિકેટનો. ઝડપી મેચ, ઓછા સમયમાં પરિણામ અને ફ્રેન્ચાઇઝી ક્રિકેટની વધતી લોકપ્રિયતાને કારણે T20 ફોર્મેટે વિશ્વભરમાં પોતાનું આગવું સ્થાન બનાવ્યું છે. બીજી તરફ, એક સમયે ક્રિકેટ ચાહકોમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય રહેલું વન-ડે ક્રિકેટ હવે શેડ્યૂલ અને દર્શકોની પસંદગીના મામલે પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે.

આ સ્થિતિ વચ્ચે એક રિપોર્ટને કારણે ક્રિકેટ જગતમાં નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. સવાલ એ છે કે શું ICC હવે વન-ડે ક્રિકેટને અગાઉની સરખામણીએ ઓછું મહત્વ આપવાની તૈયારીમાં છે?

2027થી 2031ના FTP પર થશે ચર્ચા

ક્રિકઇન્ફો દ્વારા પ્રકાશિત અહેવાલ અનુસાર, ICC આવનારા સમયના ક્રિકેટ કાર્યક્રમ એટલે કે Future Tours Programme (FTP) અંગે ચર્ચા કરવા માટે વર્કશોપનું આયોજન કરવાની તૈયારીમાં છે. આ ચર્ચામાં ખાસ કરીને 2027થી 2031 સુધીના સમયગાળા દરમિયાન ક્રિકેટના આંતરરાષ્ટ્રીય શેડ્યૂલ અંગે વિચારણા થઈ શકે છે.

અહેવાલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, નવા FTPમાં T20 ક્રિકેટને વધુ સ્થાન આપવાની દિશામાં વિચારણા થઈ રહી છે, જ્યારે વન-ડે મેચોની સંખ્યા પ્રમાણમાં ઓછી રાખવામાં આવી શકે છે.

જોકે, અહીં એક મહત્વની બાબત એ છે કે આનો અર્થ વન-ડે ક્રિકેટ બંધ થઈ જશે એવો નથી. ઉપલબ્ધ અહેવાલ મુજબ ચર્ચા મુખ્યત્વે આંતરરાષ્ટ્રીય શેડ્યૂલમાં વિવિધ ફોર્મેટ વચ્ચેના સંતુલન અને T20ને મળનારા વધતા મહત્વ અંગે છે.

ટેસ્ટ ક્રિકેટના શેડ્યૂલમાં મોટો ફેરફાર નહીં?

રિપોર્ટ પ્રમાણે ટેસ્ટ ક્રિકેટને લઈને હાલ જે રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ તૈયાર કરવામાં આવે છે, તેમાં મોટા ફેરફારની શક્યતા નથી. એટલે કે ટેસ્ટ ક્રિકેટનું મહત્વ યથાવત્ રાખવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.

પરંતુ T20 ફોર્મેટ અંગે ક્રિકેટ બોર્ડ્સ અને ICC સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓ તરફથી વધુ રસ જોવા મળી રહ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ ઉપરાંત વિવિધ દેશોની T20 લીગોએ પણ આ ફોર્મેટને વૈશ્વિક સ્તરે ખૂબ મોટું પ્લેટફોર્મ આપ્યું છે.

નામીબિયા ક્રિકેટના ચેરમેનનું નિવેદન પણ ચર્ચામાં

આ ચર્ચા વચ્ચે નામીબિયા ક્રિકેટના ચેરમેન અને ICC બોર્ડ ડિરેક્ટર્સમાં સામેલ રૂડી વાન વુરેનના નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ થઈ રહ્યો છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે વિવિધ દેશોમાં T20 ક્રિકેટ રમવા માટે વધુ પ્રોત્સાહન જોવા મળી રહ્યું છે. ભવિષ્યમાં વધુ ટીમોને સામેલ કરીને T20 મેચોનું આયોજન કરવામાં આવી શકે છે.

આ પ્રકારના નિવેદનો પરથી ક્રિકેટના આંતરરાષ્ટ્રીય કેલેન્ડરમાં T20નું મહત્વ આગામી વર્ષોમાં વધુ વધવાની દિશા સ્પષ્ટ થતી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

શું વન-ડે ક્રિકેટનું મહત્વ ઘટી રહ્યું છે?

વન-ડે ક્રિકેટ સામેનો સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે એક મેચ પૂર્ણ થવામાં લગભગ આખો દિવસ લાગે છે, જ્યારે T20 મેચ પ્રમાણમાં ઓછા સમયમાં પૂર્ણ થઈ જાય છે. આ ઉપરાંત T20 લીગોની વધતી સંખ્યા અને વ્યાવસાયિક ક્રિકેટમાં ખેલાડીઓ તથા બ્રોડકાસ્ટર્સની વધતી રુચિને કારણે પણ T20નું મહત્વ વધ્યું છે.

આ પરિસ્થિતિનો પ્રભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટના શેડ્યૂલ પર પણ જોવા મળી રહ્યો છે.

ભારતનું ઉદાહરણ લઈએ તો IPL 2026 બાદ ભારતે અત્યાર સુધી અન્ય ફોર્મેટની સરખામણીએ પ્રમાણમાં ઓછી વન-ડે સિરીઝ રમી છે, જ્યારે ટેસ્ટ અને ખાસ કરીને T20 ક્રિકેટની સંખ્યા વધુ રહી છે. એશિયા કપ અને ઓલિમ્પિક્સ જેવા મોટા મંચો પર પણ T20 ફોર્મેટને મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.

છતાં વન-ડે ક્રિકેટની સૌથી મોટી ઓળખ વર્લ્ડ કપ

વન-ડે ક્રિકેટનું મહત્વ સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ જાય એવું માનવું હાલ વહેલું છે. ODI વર્લ્ડ કપ હજુ પણ ક્રિકેટની સૌથી મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાંનો એક છે.

આ ઉપરાંત ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી, એશિયા કપ અને કેટલીક દ્વિપક્ષીય તથા ત્રિકોણીય વન-ડે સિરીઝ પણ આ ફોર્મેટને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં જીવંત રાખે છે.

ખાસ કરીને વર્લ્ડ કપને કારણે વન-ડે ક્રિકેટને વૈશ્વિક સ્તરે એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન મળેલું છે. તેથી T20નું મહત્વ વધે છે એટલે ODI ફોર્મેટ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ જશે એવો સીધો નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય નહીં.

વન-ડે ક્રિકેટ માટે હવે પડકાર મોટો

જોકે, એક વાત સ્પષ્ટ છે કે વન-ડે ક્રિકેટ માટે આગામી વર્ષો પડકારજનક બની શકે છે. જો 2027થી 2031ના FTPમાં T20 મેચોની સંખ્યા વધે અને ODI મેચોની સંખ્યા ઘટે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં વન-ડે ફોર્મેટની નિયમિતતા પર તેની અસર પડી શકે છે.

ચાહકો માટે પણ હવે સવાલ એ છે કે શું વન-ડે ક્રિકેટને ફરીથી લોકપ્રિય બનાવવા માટે ICC અથવા ક્રિકેટ બોર્ડ્સ કોઈ નવી યોજના બનાવશે?

હાલમાં વન-ડે ક્રિકેટમાં કોઈ મોટા નવા નિયમો કે મોટા ફેરફારોની ચર્ચા નથી. બીજી તરફ T20 સતત નવા પ્રયોગો, નવી લીગો અને નવા બજારો સાથે આગળ વધી રહ્યું છે.

તો શું ODIનું અસ્તિત્વ જોખમમાં છે?

હાલના અહેવાલોના આધારે એવું કહેવું યોગ્ય નથી કે ICC વન-ડે ક્રિકેટ બંધ કરવા જઈ રહ્યું છે. પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટના ભવિષ્યના શેડ્યૂલમાં T20ને વધુ પ્રાધાન્ય મળવાની સંભાવનાએ ODIના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા ચોક્કસ શરૂ કરી છે.

આગામી 2027થી 2031ના FTP અંગે ICC અને સભ્ય દેશો વચ્ચે થનારી ચર્ચા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં ત્રણેય ફોર્મેટનું સંતુલન કઈ રીતે જાળવવામાં આવે છે.

એક સમયે ટેસ્ટ પછી ક્રિકેટનું સૌથી લોકપ્રિય ફોર્મેટ રહેલું ODI હવે T20ના પડકાર સામે ઉભું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે T20ની ઝડપ સામે વન-ડે ક્રિકેટ પોતાની પરંપરાગત લોકપ્રિયતા જાળવી રાખે છે કે આગામી વર્ષોમાં તેનો આંતરરાષ્ટ્રીય કેલેન્ડરમાં હિસ્સો વધુ ઘટે છે.

નોંધ: 2027–2031ના FTP અંગેની અંતિમ વ્યવસ્થા ICC અને સભ્ય દેશોની સત્તાવાર ચર્ચા તથા નિર્ણય બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.