ગુજરાત વિધાનસભામાં હીરા ઉદ્યોગની મંદી અને રત્નકલાકારોને મળતી સહાયનો મુદ્દો ચર્ચામાં આવ્યો છે. આમ આદમી પાર્ટીના ધારાસભ્ય ગોપાલ ઈટાલિયાએ હીરા ઉદ્યોગની સ્થિતિ, રત્નકલાકારો દ્વારા કરવામાં આવેલી સહાયની અરજીઓ અને તેમને ચૂકવાયેલી સહાય અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. આ સાથે તેમણે રાજ્યમાં ‘ઓન પેમેન્ટ’ પોલીસ બંદોબસ્તની વ્યવસ્થા અંગે પણ સરકાર સામે આક્ષેપો કર્યા હતા. ગોપાલ ઈટાલિયાના જણાવ્યા મુજબ, રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં હીરાનાં કારખાના અને હીરા ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા રત્નકલાકારો મોટી સંખ્યામાં કામ કરે છે. છેલ્લા સમયથી હીરા ઉદ્યોગમાં મંદીની સ્થિતિ હોવાનો દાવો કરતાં તેમણે જણાવ્યું કે આર્થિક મુશ્કેલીઓના કારણે અનેક રત્નકલાકારો પર ગંભીર અસર પડી છે.
ગોપાલ ઈટાલિયાએ જણાવ્યું કે રાજ્ય સરકારે રત્નકલાકારો માટે સહાયની યોજના જાહેર કરી છે. તેમણે ગૃહમાં પૂછાયેલા પ્રશ્નના સંદર્ભમાં સુરતના આંકડા રજૂ કરતાં દાવો કર્યો કે સુરતમાં આશરે 72 હજાર રત્નકલાકારોએ સહાય માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ તેમાંથી 47 હજાર રત્નકલાકારોને જ સહાય ચૂકવવામાં આવી છે. હીરા ઉદ્યોગમાં મંદી લાંબા સમયથી ચર્ચાનો વિષય રહ્યો છે. સુરતમાં રત્નકલાકારો માટે આર્થિક સહાય અને રોજગાર સુરક્ષાના મુદ્દે અગાઉ પણ રાજકીય તથા સામાજિક સ્તરે ચર્ચા થઈ ચૂકી છે.
ઈટાલિયાએ જૂનાગઢ જિલ્લાના વિવિધ વિસ્તારોના આંકડા પણ રજૂ કર્યા હતા. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, જૂનાગઢ જિલ્લામાં 2,982 રત્નકલાકારોએ સહાય માટે અરજી કરી હતી, જેમાંથી 640 લોકોને સહાય મળી છે. ભેંસાણમાં 893 અરજીઓમાંથી 256 રત્નકલાકારોને સહાય મળ્યાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે વિસાવદરમાં 742 રત્નકલાકારોએ અરજી કરી હતી, જેમાંથી માત્ર 36 લોકોને સહાય મળી હોવાનું શ્રી ઈટાલિયાએ જણાવ્યું હતું. આ આંકડાઓના આધારે તેમણે સહાય માટે અરજી કરનારા અને વાસ્તવમાં સહાય મેળવનારા લાભાર્થીઓ વચ્ચેના તફાવત અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. જોકે, આ આંકડા અંગે સરકાર તરફથી મળેલો સત્તાવાર વિગતવાર જવાબ અને સહાય ન મળવાના કારણો આ માહિતીમાં ઉપલબ્ધ નથી.
ગોપાલ ઈટાલિયાએ હીરા ઉદ્યોગમાં આવેલી મંદીની ગંભીર અસર તરફ ધ્યાન દોરતા રત્નકલાકારોમાં આર્થિક મુશ્કેલીઓ વધ્યાનો દાવો કર્યો હતો. તેમણે મંદીની પરિસ્થિતિ સાથે આત્મહત્યાના કેટલાક બનાવોને પણ જોડ્યા હતા. હીરા ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા પરિવારો માટે રોજગાર અને આવકમાં ઘટાડો થાય ત્યારે તેની અસર સમગ્ર પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને સુરત અને સૌરાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં હીરા ઉદ્યોગ સાથે મોટી સંખ્યામાં લોકો સીધી કે આડકતરી રીતે જોડાયેલા છે.
‘પોલીસ પણ ભાડે મળે છે’ કહી ગોપાલ ઈટાલિયાના આક્ષેપ
બીજા મુદ્દે શ્રી ગોપાલ ઈટાલિયાએ ગુજરાતમાં ‘ઓન પેમેન્ટ’ પોલીસ બંદોબસ્તની વ્યવસ્થાને લઈને સરકાર સામે આક્ષેપ કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે પૈસા ચૂકવીને પોલીસ બંદોબસ્ત મેળવી શકાય છે અને આ વ્યવસ્થાને લઈને તેમણે સરકારને સવાલો કર્યા છે. અહીં નોંધવું જરૂરી છે કે ‘ઓન પેમેન્ટ પોલીસ બંદોબસ્ત’ની વ્યવસ્થા ગુજરાતમાં સત્તાવાર પોલીસ દસ્તાવેજોમાં જોવા મળે છે. પંચમહાલ પોલીસની સત્તાવાર માહિતીમાં ‘ઓન પેમેન્ટ એસ્કોર્ટિંગ અને ઓન પેમેન્ટ પોલીસ બંદોબસ્ત’નો ઉલ્લેખ છે. નર્મદા જિલ્લા પોલીસની માહિતીમાં પણ પેમેન્ટના આધારે પોલીસ ગાર્ડ તથા પોલીસ રક્ષણની કામગીરીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. અટલે ‘પોલીસ ભાડે મળે છે’ એ ઈટાલિયાની રાજકીય ભાષામાં કરાયેલ રજૂઆત છે, જ્યારે વહીવટી રીતે આ પ્રકારની સેવા ‘ઓન પેમેન્ટ બંદોબસ્ત’ તરીકે ઓળખાય છે.
કચ્છ અને સુરેન્દ્રનગરના આંકડા અંગે પણ સવાલ
ઈટાલિયાએ કચ્છમાં ઓન પેમેન્ટ પોલીસ બંદોબસ્તથી રૂ.17 કરોડની આવક થઈ હોવાનો અને તેમાંથી રૂ.57 લાખની રકમ લેવાની બાકી હોવાનો દાવો કર્યો હતો. સુરેન્દ્રનગરમાં પણ રૂ.7 કરોડના ઓન પેમેન્ટ પોલીસ બંદોબસ્તનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે રૂ.2 લાખની બાકી રકમ અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે વીજળીના થાંભલા નાખવા જેવી કામગીરી દરમિયાન પોલીસ બંદોબસ્ત ફાળવાતો હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. અગાઉ પણ ગુજરાતમાં વિવિધ સરકારી કે ખાનગી કામગીરી માટે ઓન પેમેન્ટ પોલીસ બંદોબસ્ત અપાતો હોવાના સત્તાવાર અને મીડિયા અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
આ બંને મુદ્દાઓને લઈને શ્રી ગોપાલ ઈટાલિયાએ સરકારની નીતિ અને અમલીકરણ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. હીરા ઉદ્યોગમાં સહાયના લાભાર્થીઓના આંકડા અને ઓન પેમેન્ટ બંદોબસ્તની આવક-બાકી અંગે સરકારનો સત્તાવાર વિગતવાર જવાબ આ ચર્ચાને વધુ સ્પષ્ટ બનાવે તેવી શક્યતા છે.
